Gió lạnh từ hồ Tây thốc mạnh qua dãy lan can sắt uốn của ban công khách sạn năm sao. Cổ áo vest của Phan Hoàng Bách bị gió thổi lật sang một bên, để lộ phần cổ đỏ gay vì uất nghẹn.
Gã há miệng định phân bua thêm, hai bàn tay nắm chặt mép túi quần:“Ông Park, ban lãnh đạo Sơn Hà Media đã...”“Quy tắc thẩm định độc lập không có chỗ cho sự thỏa hiệp về mặt kỹ thuật, thưa ông Phan,” Park Jin-woo ngắt lời bằng ngữ điệu phẳng lặng của một luật sư thương mại quốc tế.
“Mọi trao đổi tiếp theo xin chuyển qua văn phòng đại diện của chúng tôi.”Bảo Châu không nán lại để chứng kiến vẻ bẽ bàng đang lan dần trên gương mặt kẻ đối diện.
Cô cẩn thận đặt tấm danh thiếp mạ bạc viền đen của Park Jin-woo vào ngăn trong của chiếc túi da đeo bên hông, ngón tay khẽ sượt qua thân que gảy đàn bầu bằng sừng trâu mát lạnh. Lặng lẽ cúi đầu chào vị đại diện Han-Sound, cô xoay người đẩy cánh cửa kính dày, bước thẳng vào hành lang sảnh tiệc.
Phía sau lưng, tiếng nhạc nền điện tử phối trộn tạp nham các làn điệu cổ truyền và tiếng ly cốc chạm nhau của buổi tiệc nhanh chóng chìm sau cánh cửa cách âm nặng trịch.
Chiếc xe máy số cũ kỹ đưa Bảo Châu rời khỏi khu đô thị mới với những tòa cao ốc sáng lóa biển quảng cáo, luồn sâu vào mạng lưới ngõ ngách chằng chịt của khu phố cổ Hà Nội. Mười một giờ đêm, màn sương ẩm đầu đông phả hơi lạnh buốt qua lớp áo khoác gió.
Cô dựng xe dưới sân chung lát gạch Bát Tràng đã mòn vẹt của căn nhà Pháp cổ trên phố Hàng Bạc. Không gian tĩnh mịch chỉ còn tiếng tích tắc khô khốc từ chiếc đồng hồ quả lắc treo tường của người hàng xóm tầng dưới. Bảo Châu tra chìa khóa vào cánh cửa hẹp, bước vào cầu thang dẫn lên căn gác xép rộng chưa đầy mười lăm mét vuông.
Mỗi bậc gỗ lim xỉn màu đều phát ra tiếng kẽo kẹt quen thuộc dưới đế giày cao su, tựa như thanh âm nhịp nhàng của một bộ gõ mộc đã theo cô suốt những năm tháng ấu thơ. Căn gác xép này từng là phòng làm việc, phòng thí nghiệm âm học tại gia và là bảo tàng thu nhỏ của cha cô – cố nhạc sĩ Trình Văn Niên.
Dù ông đã rời xa cõi đời tròn ba năm, không gian nơi đây vẫn vương vất mùi tinh dầu tràm quen thuộc hòa lẫn mùi giấy bổi mốc thếch. Trên bức tường vôi bong tróc, chiếc bàn làm việc đóng bằng gỗ lim mộc vẫn nằm ngay dưới vòm cửa sổ chớp, nơi ánh trăng mờ nhạt xuyên qua kẽ lá bàng rọi thành từng vệt sáng nghiêng trên mặt sàn.
Bảo Châu kéo sợi dây công tắc, bóng đèn sợi đốt treo giữa trần tỏa ra luồng ánh sáng vàng ấm áp. Cô quỳ một chân xuống sàn gỗ, đưa tay gạt tấm vải chàm phủ bụi dưới gầm bàn làm việc, làm lộ ra chiếc rương gỗ chống ẩm bọc kẽm dày dặn.
Đây là nơi cha cô cất giữ những tư liệu quý giá nhất sau mỗi chuyến điền dã dài ngày nơi rừng sâu núi thẳm. Chiếc chìa khóa đồng nhỏ c*m v** ổ khóa cổ điển. Tiếng lẫy thép bật “tách” giòn tan giữa căn phòng lặng ngắt. Bảo Châu nâng nắp rương nặng trịch.
Một luồng không khí khô ráo, thoảng mùi sáp ong bảo quản và mùi băng từ đặc trưng ùa ra, bao bọc lấy các giác quan của cô. Bên trong rương, hai mươi tư hộp nhựa đựng băng cassette C-90 được xếp ngay ngắn thành hai hàng thẳng tắp trong khay gỗ chia ngăn.
Trên từng sống hộp, những mảnh giấy can cắt vuông vức được dán cẩn thận, ghi rõ từng nét bút mực đen của cha: ngày tháng thu âm, địa danh điền dã và tên các nghệ nhân dân gian. Từ Mo Mường vùng Mường Bi, Then Tày dòng Kỳ Cùng, cho đến canh hát Xoan cổ xã Kim Đức... Tất cả đều được đánh số thứ tự từ 1 đến 24 bằng mực tàu không phai.
Ngay bên cạnh hàng băng từ là cây đàn bầu thân gỗ mộc của cha. Cần đàn bằng cật tre già uốn cong mềm mại, quả bầu khô màu cánh gián bóng loáng dấu vết mồ hôi tay của hàng chục năm gảy đàn. Bảo Châu mở ngăn túi da bên hông, rút chiếc que gảy bằng sừng trâu bóng nước ra.
Đầu que gảy sừng trâu thon nhọn, được mài vát chính xác theo đúng tỷ lệ ngón tay cô khi mới vào Nhạc viện. Cô đặt cây đàn bầu lên hai đùi, ngón tay cái và ngón trỏ bàn tay trái khẽ tựa vào cần đàn tre.
Tay phải kẹp chiếc que sừng, gót bàn tay mềm mại đặt hờ lên điểm nút dao động một phần tư trên sợi dây thép căng mộc, rồi gảy nhẹ một nhịp dứt khoát. Một nốt bồi âm trong vắt vút lên.
Âm thanh thanh mảnh như một sợi tơ ánh sáng, ngân vang lơ lửng giữa bốn bức tường vôi cũ kỹ, kéo dài đĩnh đạc suốt hơn mười giây trước khi tan dần vào không gian tĩnh lặng. Tần số hài âm thuần khiết đến mức tuyệt đối, không hề vướng víu bất kỳ một gợn méo mó hay nén dải tần nào của các bộ lọc thuật toán số.
Đôi mắt màu hổ phách của Bảo Châu khẽ lay động. Ký ức của mùa đông năm 2023 bất chợt ùa về rõ mồn một: cha cô ngồi co ro bên bếp lửa củi nghiến ở bản Lũy Ải, chiếc áo bông chần sờn rách hai bên khuỷu tay.
Ông vừa cặm cụi mài từng góc cạnh của chiếc que gảy sừng trâu dưới ánh đèn dầu leo lét, vừa thủ thỉ bảo cô:“Châu à, âm thanh dân gian không phải là thứ trang sức để người ta cắt gọt, tô vẽ rồi đem bán đấu giá ngoài chợ phiên. Nó là hơi thở ngàn năm, là sinh mệnh và linh hồn của những người nông dân một nắng hai sương.
Người làm khoa học âm thanh phải giữ đôi tai thuần khiết như dòng suối đầu nguồn. Chỉ cần để lọt một chút toan tính dối trá, cả dàn đồng ca nghìn năm sẽ vỡ vụn ngay lập tức.”Bảo Châu hít một hơi sâu, nén nỗi nghẹn ngào đang trào lên nơi lồng ngực. Cô cẩn thận đặt cây đàn bầu trở lại giá đỡ, hướng mắt về phía khay đựng tư liệu.
Bên dưới lớp m*t xốp chống sốc của rương kẽm là tập nhật ký điền dã khổ lớn, bìa bọc vải thô màu nâu sẫm, các mép giấy đã sờn rách và ố vàng vì sương gió của những chuyến trèo đèo lội suối. Bảo Châu lật mở danh mục băng từ được cha kẻ bảng tỉ mỉ bằng bút sắt ở những trang đầu.
Đầu ngón tay cô lướt chậm rãi qua từng dòng dữ liệu và dừng lại ở ô thứ mười bốn:“Băng số 14: Diễn xướng Mo Mường – Nghệ nhân Bùi Văn Lương, xóm Lũy Ải, xã Phong Phú, Mường Bi, Hòa Bình. Thu âm trực tiếp ngày 12 tháng 3 năm 2023.”Bảo Châu vươn tay rút cuộn băng cassette số 14 ra khỏi ngăn gỗ.
Vỏ nhựa trong suốt của cuộn băng hơi mờ đi theo thời gian, để lộ hai bánh răng nhựa trắng giữ dải băng từ màu nâu sẫm cuộn chặt bên trong.
Đây chính là bản ghi âm điền dã cuối cùng mà cha cô hoàn thành trước khi đột ngột qua đời vì cơn nhồi máu cơ tim giữa phòng làm việc vào cuối năm 2023.Từng làn điệu Mo Đẻ Đất Đẻ Nước linh thiêng, từng tiếng ho khan lấy hơi trượt nốt tự nhiên của cố nghệ nhân Bùi Văn Lương đều nằm trọn vẹn trong dải băng từ analog này.
Đó là những dữ liệu nguyên bản chưa từng bị bàn tay biên tập thương mại của Phan Hoàng Bách vấy bẩn. Bảo Châu lật tiếp các trang sổ nhật ký điền dã năm 2023 để tìm kiếm biên bản ghi chép chi tiết của buổi thu âm số 14.
Từng trang giấy hiện lên với các khuông nhạc năm dòng được kẻ tay ngay ngắn, chằng chịt những ký hiệu ký âm khoa học, các mũi tên chỉ hướng trượt vi âm cùng số đo độ lệch cent mà cha cô đo đạc thực địa.
Thế nhưng, khi lật đến trang cuối cùng của tập sổ – trang nhật ký ghi ngày 28 tháng 10 năm 2023, chỉ ba ngày trước khi ông trút hơi thở cuối cùng – những dòng kẻ nhạc bỗng dừng lại đột ngột. Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: Không còn nét chữ nắn nót bằng mực tàu, mực đen hay mực tím thường ngày.
Nét bút run rẩy, mực nhòe đi ở một góc giấy như thể người viết vừa phải gồng mình chống chọi với một cơn co thắt lồng ngực dữ dội. Ánh mắt Bảo Châu đông cứng lại khi chạm vào dòng chữ nguệch ngoạc nằm xiên xẹo dưới đáy trang giấy ố vàng:“Bách lén sao chép các tệp âm thanh thô, cẩn thận bản ký âm chưa hoàn thiện.”