Cái lạnh từ thỏi kim loại xám tro truyền qua lớp da chai sạn ở đầu ngón tay, ngấm thẳng vào từng đường gân thớ thịt của Thái Đình Chương. Bề mặt ấy không nhẵn bóng như chữ đúc máy hàng loạt, mà gợn lên những đường răng cưa nhỏ li ti, khô khốc và sắc lẹm.
Một cảm giác quen thuộc đến rợn người khiến lồng ngực ông thắt lại, tựa hồ vừa chạm vào vết sẹo cũ chưa từng liền da suốt mười lăm năm đằng đẵng. Xung quanh ông, xưởng in Viễn Đông đã dần vắng lặng khi ca chiều kết thúc. Tiếng máy in dẹp Marinoni ngưng bặt, trả lại bầu không khí nặng trịch mùi mực dầu lanh và hơi chì nóng.
Thằng Lộc trước khi ra về còn nấn ná bên cửa nách: — Thầy Chương nhớ về sớm nghen thầy. Cơm nước nguội hết rồi đó. — Cứ về trước đi. — Đình Chương không ngước lên, mắt dán chặt vào chiếc hộp nhung the. — Chú mày cứ về nghỉ, tôi khóa cửa sau. Tiếng bước chân thằng Lộc xa dần, rồi tiếng then cổng chính sập xuống nặng nề.
Ngoài đường d’Espagne, tiếng chuông xe điện leng keng từ ngã tư Mac Mahon vọng lại thưa thớt rồi chìm hẳn vào đêm sâu, nhường chỗ cho sự trầm mặc của những phận đời cần lao. Trong gian xưởng mênh mông, Đình Chương kéo chiếc ghế đẩu lại sát bàn thạch cẩm thạch đen tuyền, vặn bấc ngọn đèn măng-sông trên đầu.
Tiếng xì xì nhè nhẹ của luồng hơi dầu hỏa vang lên đều đặn. Ngọn lửa bừng sáng, tỏa ra ánh sáng trắng gắt gao, gom trọn mặt đá lạnh buốt vào một quầng sáng cô lập giữa bốn bức tường bám đầy muội than. Đình Chương hít một hơi sâu để nén nhịp tim dồn dập.
Bằng sự chuẩn xác của người thợ cả ba mươi năm nghề nghiệp, ông lấy khay con rùa bằng gỗ thị và chiếc nhíp thép lá mỏng, nhẹ nhàng gắp từng con chữ hoa mười tám pông trong hộp nhung the của Tôn Thất Chiêu xếp thành hàng ngay ngắn trên mặt đá. Ánh kim loại xám tro phản chiếu luồng sáng đèn măng-sông, lạnh lùng và bí hiểm.
Từ túi áo thợ bằng vải thô, ông rút ra chiếc kính vi trắc quang học bỏ túi viền đồng thau — vật bất ly thân ông dành dụm hai tháng lương mua lại từ một kỹ sư Pháp hồi năm ngoái. Tròng kính phóng đại bốn mươi lần có khắc thang đo chia nhỏ tới từng phần mười ly tây và vòng cung đo độ góc tinh xảo.
Ông kẹp con chữ đầu tiên đưa lên trước tầm mắt. Đó là con chữ “N” — chữ hoa mở đầu danh xưng Nam Kỳ trong tập tài liệu tuyển cử của Chiêu. Dưới tròng kính phóng đại bốn mươi lần, hình hài khối chì hiện lên rõ ràng từng đường gân cạnh, gồ ghề như một vách đá nhỏ bị phong hóa. Đình Chương xoay nhẹ ốc vi chỉnh bằng đầu ngón tay cái.
Rãnh bụng con chữ xuất hiện những vết xước sâu bất thường — dấu tích của chiếc giũa răng thưa mòn cạnh khi người thợ gọt bavia thủ công sau khi dỡ khuôn. Nhưng điều khiến sống lưng Đình Chương bất thần lạnh toát lại nằm ở chân con chữ.
Quy chuẩn khắt khe của nghề in Typo đòi hỏi chân mỗi con chữ chì phải vuông góc tuyệt đối chín mươi độ với trục thân để mặt chữ tiếp xúc phẳng lì với mặt giấy. Thế nhưng, mép góc chân phải của con chữ “N” này lại bị vát xiên một đường dứt khoát. Đình Chương áp vòng cung chia độ của kính vi trắc vào đường vát. Mười lăm độ.
Góc vát lệch trục đúng mười lăm độ nghiêng về phía bên trái. Một giọt mồ hôi lạnh toát rịn ra từ trán Đình Chương, rơi trúng mặt bàn thạch nghe một tiếng “tách” rất khẽ. Bàn tay cầm nhíp của ông hơi chao đảo. Nén cơn bồn chồn trào dâng, ông đặt con chữ “N” xuống, gắp tiếp con chữ “Đ” kế bên.
Chân con chữ “Đ” cũng mang một góc vát lệch trục mười lăm độ y hệt!
Chưa dừng lại ở đó, khi ông nghiêng thấu kính cho luồng sáng rọi xiên vào gờ bụng kim loại sát chân rãnh, một chi tiết kinh hoàng hiện ra trước mắt: nơi góc giao giữa thân chữ và chân chữ xuất hiện một vết rạn nứt tế vi hình chữ y, sâu chừng nửa ly tây, mép rạn có một vảy chì nhỏ xíu nhô lên như chiếc gai nhọn.
Đình Chương bàng hoàng đổi sang con chữ “T”, rồi chữ “C”, chữ “H”, chữ “V”. Từng con, từng con một. Cả mười hai con chữ hoa cỡ mười tám pông nằm trong chiếc hộp bọc nhung the của Tôn Thất Chiêu đều mang chung một tật nguyền cơ học quái ác: góc vát lệch trục mười lăm độ ở mép chân và vết rạn hình chữ y trên gờ bụng kim loại.
Toàn thân Đình Chương cứng đờ. Trong nghề đúc chữ in truyền thống, sự sai lệch vi mô này mang một ý nghĩa đanh thép. Một mẻ đúc công nghiệp hàng ngàn con bằng máy móc tiêu chuẩn không bao giờ có khuyết tật cục bộ lặp lại y hệt trên các con chữ khác nhau.
Dị tật này chỉ có thể sinh ra từ một cỗ máy đúc con chữ đơn thủ công bằng khuôn rập đồng đã bị lỗi kết cấu nghiêm trọng. Hàm kẹp của cỗ máy đó chắc chắn đã bị cong vênh mười lăm độ sau một cú va đập cơ học trong quá khứ. Còn vết rạn hình chữ y chính là vết nứt ngầm của cối đúc đồng thau.
Mỗi lần người thợ rót hợp kim chì nóng chảy pha antimon vào lòng khuôn, áp lực kim loại lỏng nở ra khi đông đặc đã ép chặt vào khe nứt, đúc nên một chiếc gai bavia độc bản. Nó không phải là sự ngẫu nhiên. Nó là một dấu ấn độc nhất vô nhị, một thứ vân tay kim loại không thể nhầm lẫn giữa hàng vạn xưởng in trên khắp cõi Đông Dương.
Hai mẻ đúc độc lập ở hai thời điểm khác nhau tuyệt đối không thể nào trùng khít cả góc vát mười lăm độ lẫn vết nứt vi thể hình chữ y ở cùng một vị trí. Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: Ký ức kinh hoàng mười lăm năm trước bỗng chốc dội về như một trận cuồng phong xé toạc màn đêm. Mùa thu năm 1920.
Tiếng giày đinh của lính mã tà rầm rập xông vào tòa soạn báo “Tiếng Chuông Nam Kỳ”. Em trai ông, ký giả Thái Đình Hoài mới hai mươi tám tuổi bị cùm tay giải đi giữa đêm mưa gió. Tập truyền đơn ngụy tạo rải khắp chợ Bến Thành bị Mật thám ném lên bàn làm cái cớ phản nghịch không thể chối cãi.
Trên đầu mỗi trang truyền đơn năm xưa cũng chính là những con chữ hoa mười tám pông mang nét chân gãy khúc kỳ dị và vết gai chì nhỏ nhoi ở gờ chữ! Mẹ già khóc ngất bên bậc cửa rồi uất ức qua đời hai tuần sau đó. Còn Đình Hoài vĩnh viễn nằm lại nơi hầm đá buốt lạnh của ngục Côn Lôn.
Mười lăm năm ròng rã, Đình Chương cắn răng làm một người thợ quèn, nuốt hận vào dạ, âm thầm đo đạc từng bộ khuôn chữ khắp các lò đúc ở Sài Gòn, Chợ Lớn để tìm kiếm tung tích kẻ thủ ác trong vô vọng. Thế nhưng đêm nay, cỗ máy đúc tàn độc ấy lại tự dẫn xác tìm đến ông. Kẻ mang hộp chữ đến chính là Tôn Thất Chiêu!
Lời khoe khoang hống hách của Chiêu về “mẻ hợp kim đặc chế của phủ ta” chiều nay chính là lời tự thú đanh thép nhất. Tôn Thất Chiêu chính là kẻ đã sở hữu cỗ máy đúc tay ấy mười lăm năm trước, tự tay ngụy tạo tập truyền đơn để g**t ch*t Đình Hoài, rồi cất giấu nó như một bí mật đen tối nhằm leo l*n đ*nh cao danh vọng.
Máu dồn lên màng tang, từng mạch đập thình thịch sau tai. Đình Chương áp tay lên ngực, ngón tay run không tự chủ được. Bàn tay chai sần nhuộm đen muội mực của Đình Chương không còn giữ nổi sự điềm tĩnh vốn có.
Ngón tay run bắn lên, làm tuột chiếc nhíp thép và hất văng thanh li-nha bằng đồng nằm bên mép khay chữ.“Keng!”Một tiếng kim loại chát chúa vang lên, nẩy bật trên mặt bàn thạch cẩm thạch rồi dội ngược vào bốn bức tường xưởng in hoang vắng.
Âm thanh sắc lạnh ấy xé toạc màn đêm tĩnh mịch của Sài Gòn, ngân lên rồi lịm dần vào bốn bức tường xưởng, đánh thức bóng oan khuất mười lăm năm tưởng đã chìm sâu không ai gọi tên.