Bùi Duy Giác lập tức ghì chặt cánh then cài, khẽ hé một khe hẹp nơi khung cửa gỗ phía trước. Bóng người giao liên trẻ tuổi loạng choạng lách mình vào trong, toàn thân ướt đẫm mồ hôi đêm, lồng ngực phập phồng như ống bễ lò rèn:— Bác Giác ơi! Chú Chương ơi!
Mật thám Catinat vừa phát lệnh tổng kiểm tra ấn loát bất ngờ trên toàn hạt Sài Gòn! Ba cỗ xe hòm chở đầy lính mã tà bồng súng sáu đã quây kín ngã tư Paul Blanchy giao với dEspagne! Bọn chúng lùng sục khắp các nhà in tư nhân, tra xét từ giấy phép ấn hành đến từng khay chữ chì để truy tìm tài liệu phản đối cuộc tuyển cử!
Phan Khắc Tiệp nhanh tay chụp lấy chiếc cặp da, thu gọn các bản ghi chép vào trong áo măng-tô. Thái Đình Chương điềm tĩnh nhưng dứt khoát, dùng tấm vải bạt thô bọc kín tờ truyền đơn năm 1920 cùng chiếc khuôn phôi đồng rập tay, buộc chặt ngang thắt lưng bên trong lớp áo bà ba đen.
Mười hai con chữ hoa chì mười tám pông nguyên mẫu vẫn nằm gọn gàng nơi túi áo trong, sát lồng ngực đang đập từng nhịp vững chãi. Ký Giác vội vã cuộn tròn bản thảo vừa ký duyệt mang tựa đề “Góc Chữ Chì Buộc Tội Kẻ Vu Oan”, nhét sâu vào ống tre rỗng cắm sau bàn thờ tổ nghề in trên vách gỗ.
Ông quay lại, nghiêm giọng giục giã:— Anh Chương, thầy Tiệp! Cửa trước không thể ra được nữa, tiếng ủng đinh đã đến đầu ngõ rồi. Hai người hãy luồn qua ngách sau, men theo bờ rạch Cầu Quan mà thoát thân! Tòa soạn “Đuốc Lập Dân” có môn bài hợp pháp của Tòa Thống đốc, tôi sẽ ở lại đối chất với chúng.
Tuyệt đối không để bọn chúng chạm được vào một sợi tóc của các anh! Ba người siết chặt tay nhau trong bóng tối mờ đặc khói thuốc.
Chương và Tiệp chia làm hai ngả, nhanh chóng lách mình qua cánh cửa ngách phía sau, hòa vào màn sương ẩm lạnh của hẻm nhỏ Chợ Cũ.Tiếng còi tuần cảnh the thé và tiếng giày đinh rầm rập của lính mã tà dội vang trên mặt đường đá dăm phía đại lộ.
Chương nép sát bóng tối dưới những mái hiên nhà lá lụp xụp, hơi thở ghìm sâu, từng bước chân thoăn thoắt dẻo dai luồn qua mạng lưới ngõ ngách chằng chịt ven kênh Tàu Hủ.
Khi tiếng chuông từ nhà thờ Đức Bà buông ba tiếng điểm ba giờ sáng trầm đục lúc tàn canh, ông đã an toàn trở về căn gác xép, giấu kỹ các vật chứng vào hộc ván sàn quen thuộc.*Sáng hôm sau, mặt trời Sài Gòn vừa ló rạng sau những rặng sao dầu trên đường dEspagne, Thái Đình Chương đã có mặt tại xưởng in Viễn Đông.
Mùi dầu lanh, mùi phôi chì nung chảy trong lò và tiếng dập uỳnh oạch của máy in dẹp xua tan sương sớm. Thế nhưng, bầu không khí trong xưởng hôm nay ngột ngạt lạ thường, căng như dây đàn. Đám thợ phụ không còn dám cười đùa, ai nấy đều cắm cúi làm việc dưới ánh mắt dò xét của những tay cai người Mã Lai.
Trần Vĩnh Lộc đứng bên khay con rùa, đôi mắt thâm quầng sau một đêm mất ngủ nhưng đôi tay vẫn gắp từng con chữ thoăn thoắt. Thấy bóng thầy bước vào, Lộc khẽ ngẩng đầu, ánh mắt thoáng tia bồn chồn tột độ. Chương khẽ gật đầu trấn an, rồi tiến về phía bàn thạch quen thuộc.
Trước giờ mở cửa xưởng, chiếc khuôn phôi đồng rập tay năm 1920 đã được ông bí mật chuyển trở lại đáy kệ thùng mực dự phòng kín đáo, còn mười hai con chữ hoa nguyên mẫu mang khuyết tật độc bản vẫn nằm gọn trong túi ngực áo thợ của ông để phòng bất trắc. Đúng mười giờ sáng.
Tiếng còi xe hơi vang lên chát chúa xé toạc bầu không khí ngột ngạt của con phố. Hai cỗ xe hòm đen bóng trờ tới, thắng gấp trước hiên xưởng in Viễn Đông làm bụi đường tung mù mịt. Bốn tên lính mã tà bồng súng sáu nhảy xuống, lập tức dàn hàng phong tỏa hai cánh cổng sắt dẫn ra đường dEspagne.
Ngay sau đó, một viên thanh tra Sở Liêm phóng Catinat trong bộ âu phục trắng, đầu đội nón nỉ, tay cầm gậy ba-toong bước xuống xe cùng hai viên mật thám mặc áo bạt xám. Toàn bộ gian xưởng lặng phắt. Tiếng bánh đà máy in dẹp từ từ chậm lại rồi tắt ngấm, chỉ còn tiếng quạt trần kẽo kẹt trên trần cao.
Viên thanh tra người Pháp không thèm đưa mắt nhìn đám thợ thuyền lem luốc mực đen, sấn thẳng vào văn phòng bọc kính của quản đốc René. Cánh cửa gỗ đóng sầm lại. Liền sau đó, tiếng đập bàn thị uy, tiếng tra hỏi hống hách bằng tiếng Pháp và giọng phân trần ngập ngừng của René vọng qua khe cửa thông gió.
Bên ngoài gian xưởng, hai tên mật thám áo bạt xám rút sổ tay và thước thép, bắt đầu sục sạo khắp các dãy kệ chứa khay con rùa. Tiếng ủng bịt sắt gõ chan chát trên nền xi măng ẩm ướt mỗi lúc một gần bàn thạch của Đình Chương. Tình thế hiểm nghèo ập đến trong chớp mắt.
Mười hai con chữ hoa nguyên mẫu đang nằm trong túi áo Chương, chỉ cần một lượt khám người sơ sài, toàn bộ chuỗi chứng cứ mười lăm năm sẽ tan tành mây khói. Thợ cả Hai Phước—người thợ in kỳ cựu đầu hai thứ tóc đứng cạnh máy in số hai—liếc nhanh về phía Chương.
Hai người thợ già nhìn nhau, không cần một lời nói, mối dây liên kết âm thầm và tinh thần tương trợ của giới thợ thuyền Sài Gòn bừng lên mãnh liệt. Hai Phước hắng giọng thật lớn, vung tay gọi với sang dãy thợ dập:— Anh em bên khay số ba, xúm lại khiêng đỡ giùm tôi giàn khung trang nhứt qua bàn sửa lỗi coi!
Nặng trĩu tay rồi nè, coi chừng rớt chữ chì đền mạt mạng! Ba người thợ dập máy cùng hai thợ phụ lập tức ùa tới.
Người bưng mép khung gang, kẻ đỡ thanh nêm gỗ, vô tình chen chúc vây kín quanh bàn thạch của Đình Chương, tạo thành một bức tường người vững chãi che khuất hoàn toàn tầm nhìn của hai tên mật thám đang mải săm soi kệ sách phía xa.
Chớp lấy giây phút che chắn quý báu ấy, Lộc khom người, vờ cúi nhặt một thanh li-nha vừa rơi cạch xuống sàn. Bằng một động tác dứt khoát, Chương thò tay vào túi áo trong, rút chiếc túi vải nhỏ chứa mười hai con chữ hoa chì chuyền nhanh xuống tay học trò.
Lộc không chút lúng túng, bàn tay thoăn thoắt nhét tọt gói chữ vào sâu trong chiếc ống bễ thổi bụi chì bằng da bò cũ kỹ nằm dưới gầm bàn thạch. Chiếc ống bễ này vốn dùng để xịt sạch mạt chì trong các hộc con rùa, bên trong bám đầy muội than và bụi kim loại xám xịt dày cộp, bình thường chẳng ai thèm ngó ngàng tới.
Cùng lúc đó, Hai Phước giả đò lau dọn, bê chiếc bàn thạch thử nghiệm nhỏ—vật chứng dùng để đối chiếu mẫu in—thản nhiên dìm sâu xuống đáy bể nước rửa mực pha xà phòng đen ngòm quánh bọt dưới chân máy in dẹp. Nước xà phòng đen nhánh lập tức nuốt chửng phiến đá, chỉ còn nổi lên vài bọt bóng nhờn vô hại.
Vừa làm xong thì bức tường thợ tản ra. Hai tên mật thám áo bạt xám xộc thẳng tới bàn thạch.— Đứng dạt ra hết! — Tên mật thám mặt rỗ quát lớn, vung thước thép gõ mạnh vào cạnh bàn đá nghe chát chúa. — Ai là thợ cả sắp chữ ở đây?
Đình Chương điềm đạm bước lên một bước, hai bàn tay thô ráp dính vệt mực dầu lanh buông xuôi bên tấm tạp dề da:— Thưa thầy, tôi là thợ cả sắp chữ của xưởng. Có điều chi dạy bảo? Tên mật thám trừng mắt nhìn xoáy vào mặt Chương, rồi hất hàm cho gã đi cùng lật tung các ngăn kéo bàn gỗ.
Thước thép, nhíp gắp chữ, hộp đựng nêm chì bị bới tung, rơi loảng xoảng xuống mặt đá. Không tìm thấy tài liệu khả nghi, tên mặt rỗ bước qua dãy kệ bên cạnh, thọc gậy sắt vào từng hộc chứa, thẳng chân đá lật một sọt đựng chữ chì phế liệu gãy góc.
Chữ chì văng tung tóe trên sàn xi măng, phát ra những tiếng kim loại va đập chói tai. Chương vẫn đứng sừng sững, ánh mắt trầm tĩnh như mặt nước giếng khơi.
Sau lưng ông, Lộc đứng bất động, hai bàn tay siết chặt giấu dưới vạt áo thợ, mắt trừng trừng nhìn mũi giày da của tên mật thám chỉ cách chiếc ống bễ đóng bụi chừng nửa gang tay. Tên mật thám đá mũi giày vào đống giẻ lau dầu máy cáu bẩn, rồi bước tới mép bể nước rửa mực.
Nhìn thấy làn nước xà phòng đen ngòm bốc mùi hôi nồng nặc và màng dầu lanh nổi váng, hắn chun mũi khinh bỉ, vội rụt tay lại không buồn kiểm tra.
Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: Sau hơn một giờ đồng hồ xới tung từ kho giấy bồi, kệ phôi chì đến tận buồng nấu kim loại mà không tìm được bất kỳ vết tích bất thường nào, hai viên mật thám đành hậm hực quay ra.
Cửa văn phòng bật mở, viên thanh tra Liêm phóng bước ra với vẻ mặt sa sầm, buông một câu càu nhàu bằng tiếng Pháp rồi hất hàm ra lệnh rút quân. Tiếng động cơ gầm lên rồi xa dần trên mặt đường dEspagne, trả lại không gian yên tĩnh cho xưởng in. Toàn bộ gian xưởng thở phào nhẹ nhõm như vừa trút được tảng đá ngàn cân.
Lộc ngồi bệt xuống cạnh gầm bàn, khẽ chạm tay vào chiếc ống bễ bằng da vẫn an toàn nguyên vẹn. Hai Phước bước lại gần, vỗ mạnh vào vai Chương, hai người thợ già kín đáo trao nhau một ánh nhìn ấm áp của tình tương trợ nghiệp đoàn.
Thế nhưng, bầu không khí nhẹ nhõm chưa kịp lắng xuống thì cánh cửa kính văn phòng quản đốc lại một lần nữa kẹt mở. René chậm rãi bước ra. Gương mặt viên quản đốc người Pháp lạnh lùng, nghiêm nghị khác hẳn ngày thường. Ông ta rảo bước thẳng về phía bàn thạch, dừng lại ngay trước mặt Đình Chương.
Ánh mắt René nhìn sâu vào đôi bàn tay nhuộm mực của người thợ cả già, rồi từ trong túi áo vét-tông rút ra một chiếc phong bì dày bằng giấy láng thượng hạng, mép dán gắn xi sáp đỏ tươi in nổi con triện hình kỳ lân của tư dinh Đốc phủ sứ Tôn Thất Chiêu.
René đặt chiếc phong bì xuống mặt bàn đá phẳng lì, giọng trầm lạnh vang lên:— Thầy Chương. Đây là thư khẩn từ quan Đốc phủ gửi đích danh thầy. Đúng bảy giờ tối nay, xe hơi của tư dinh sẽ đón thầy tại cổng xưởng để sang đường Barbé diện kiến. Quan Đốc phủ có việc hệ trọng cần bàn riêng với thầy về mười ngàn bản in vừa giao. Tuyệt đối không được vắng mặt.