Tiếng chuông xe điện sớm nhất từ phía Bến Thành vọng lại từng nhịp leng keng mỏng tang trong màn sương lạnh. Dưới tán me già đầu ngõ đường dEspagne, Thái Đình Chương đứng lặng, hai cánh tay ghì chặt chiếc bao tải giẻ trước ngực.
Hơi lạnh từ khối phôi đồng đỏ ngấm qua lớp áo bà ba đen, nhưng trong lồng ngực người thợ cả, một luồng nhiệt âm ỉ đang bùng lên mạnh mẽ.— Thầy ơi, — Lộc kéo nhẹ vạt áo ông, giọng thì thào lo lắng. — Trời sắp hửng sáng rồi.
Đem thứ này về xóm thợ e không tiện, lính mã tà rảo bốt liên tục quanh rạch…— Không về trọ, — Chương khẽ lắc đầu, ánh mắt đượm vẻ trầm tư nhìn về dãy phố tây còn chìm trong giấc ngủ. — Đem thẳng vào xưởng Viễn Đông. Nơi nguy hiểm nhất lại là chỗ mắt bọn chúng khó ngờ tới nhất.
Hai thầy trò rảo bước mau lẹ trên vỉa hè lát đá dăm. Chương có chìa khóa cổng ngách dành cho thợ cả mở lò sớm. Khẽ lách mình qua cánh cửa sắt nặng nề, gian xưởng in quen thuộc hiện ra trong bóng mờ tĩnh mịch, nồng nặc mùi dầu lanh, hắc ín và muội chì tích tụ qua hàng chục năm.
Chương dẫn Lộc tiến thẳng về góc kho chứa phụ liệu. Dưới chân kệ gỗ lim ba tầng chất đầy những thùng sắt đựng mực in dự phòng đóng cặn đen kịt, có một khoảng hốc tối tăm và ẩm mốc mà quanh năm chẳng ai đoái hoài.
Chương quỳ một gối, nén cơn rát buốt nơi những đầu ngón tay vừa trầy xước đêm qua để gạt lớp bụi xỉ dày cộp, đặt chiếc bao tải giẻ bọc chiếc khuôn phôi đồng rập tay năm 1920 vào sâu tít bên trong, rồi đẩy một vỏ thùng rỗng che khuất miệng hốc.— Xong rồi.
Giờ chú mày ra vòi nước rửa sạch bùn đất trên chân tay, lát nữa đám thợ tới thì cứ làm như hai thầy trò ta đã vào ca từ sớm để bảo dưỡng máy ép. Đến khoảng tám giờ sáng, gian xưởng rộn rã tiếng bánh đà của máy in dẹp gõ nhịp đều đặn.
Hàng ngàn tờ tài liệu cổ động bầu cử của Tôn Thất Chiêu liên tục tuôn ra khỏi trục cuốn, phả mùi mực còn ươn ướt khắp không gian. Đúng lúc đó, Phan Khắc Tiệp xuất hiện ở cửa ngách. Vị luật sư trẻ khoác chiếc áo măng-tô mỏng màu xám tro, tay xách chiếc cặp da đen thường dùng khi tới Tòa Thượng thẩm.
Nhìn thấy Chương đang đứng hiệu chỉnh thanh li-nha bên bàn thạch, Tiệp bước tới, vờ như trao đổi công việc giấy tờ rồi ghé sát tai ông, hạ giọng:— Chú Chương, tôi mang đủ đồ nghề rồi. Chỗ bác Ba bên nhà thuốc tây Chợ Cũ đã pha chế đúng liều lượng dung dịch thuốc thử theo công thức tôi nhờ.
Chương khẽ gật đầu, ra hiệu cho Lộc đứng ngoài trông chừng hành lang, rồi dẫn Tiệp bước nhanh vào buồng pha mực ở góc xưởng. Cánh cửa gỗ dày khép chặt, cài then sắt bên trong, ngăn cách hoàn toàn với tiếng máy in gầm rập bên ngoài. Gian buồng kín gió chỉ lọt vào vệt sáng hẹp từ ô thông gió trên cao.
Trên chiếc bàn gỗ vương màu phẩm nhuộm, Chương cẩn thận đặt ba chiếc đĩa sứ trắng muốt. Bằng sự điềm tĩnh phi thường của một người thợ đã gắn bó cả đời với kim loại, Chương lần lượt lấy ra ba vật chứng.
Đầu tiên là tờ truyền đơn ố vàng năm 1920 được trải phẳng phiu; thứ hai là một con chữ hoa cỡ mười tám pông mang góc vát nghiêng mười lăm độ mà ông đang giấu trong túi ngực; và cuối cùng, một mẩu vụn bavia đồng bóc tách từ rãnh của chiếc khuôn phôi đồng vừa đào được dưới bãi xỉ đêm qua.
Chương cầm chiếc dao trổ bằng thép gió bén ngót. Những ngón tay nhuốm mực của ông khẽ rê lưỡi dao, cẩn trọng cạo lấy mạt chì từ gờ bavia còn găm trên thớ giấy tờ truyền đơn, gạt bụi phôi ở mép con chữ hoa, rồi trổ tiếp một vụn nhỏ nơi chân vết nứt của khuôn phôi đồng, phân chia rành rọt vào ba chiếc đĩa sứ.
Mỗi nhát gạt chuẩn xác đến từng phân ly, không để lẫn một hạt bụi bẩn. Tiệp mở cặp da, lấy ra ba chiếc ống thủy tinh nhỏ giọt và hai lọ thuốc thử bằng sành màu hổ phách.
Bàn tay người luật sư trẻ khẽ run lên vì xúc động, nhưng ánh mắt kiên định không rời:— Chú Chương, nếu đúng là cùng một mẻ hợp kim pha antimon và ba lạng đồng phế liệu năm xưa, phản ứng thử nghiệm sẽ cho ra kết tủa màu lam biếc rất đậm, khác hẳn hợp kim chì in công nghiệp thuần chất của Pháp.
Tiệp cẩn trọng dùng ống nhỏ giọt hút dung dịch thuốc thử, nhỏ từng giọt chất lỏng trong suốt vào ba đĩa sứ. Chất lỏng vừa chạm vào bụi kim loại, những bọt khí li ti lập tức sủi tăm. Mùi hăng nồng của kim loại bị ăn mòn bốc lên nhè nhẹ trong gian buồng ngột ngạt. Chương và Tiệp nín thở, ghé sát mắt quan sát dưới ánh đèn bão.
Chỉ sau chừng mười tiếng đếm, một vệt váng màu xanh rêu bắt đầu se lại, rồi đột ngột ngả sang màu lam biếc rực rỡ, lắng tụ thành lớp kết tủa mịn màng dưới đáy cả ba chiếc đĩa sứ. Độ đậm đặc và sắc thái xanh lam ở cả ba mẫu thử đồng nhất tuyệt đối, không hề có lấy một chút sai lệch.
Tiệp siết chặt nắm tay, đè nén tiếng reo bật ra khỏi cổ họng:— Trùng khớp hoàn toàn! Đúng là tỷ lệ đồng tạp chất không phẩy ba phần trăm cùng oxit antimon đặc thù của lò đúc năm Canh Thân!
Chú Chương ơi, con chữ in tờ truyền đơn vu oan cho bác Hoài và con chữ hoa tranh cử hôm nay… đều đúc ra từ cùng một chiếc khuôn phôi của Tôn Thất Chiêu! Chương đứng sững, ngực phập phồng nghẹn ngào.
Mười lăm năm đau đáu, nỗi oan khiên ngút trời của người em trai nay đã được soi rọi dưới ánh sáng của thực nghiệm và chứng lý xác thực. Không một viên quan tòa hay tên mật thám nào có thể chối cãi trước kết quả đanh thép này. Buổi chiều buông xuống, bóng nắng vàng vọt đổ dài trên mặt đường dEspagne.
Chiếc máy in dẹp rốt cuộc cũng hoàn tất tờ thứ mười ngàn. Những xấp tài liệu tuyên truyền mang tên Tôn Thất Chiêu được xén góc phẳng phiu, đóng thành từng kiện vuông vức, xếp ngay ngắn trên sạp gỗ chờ giao hàng. Đúng ba giờ chiều, tiếng bánh xe cồm cộp dừng lại trước cổng xưởng.
Ký Biểu bước xuống, bộ âu phục trắng muốt thẳng thớm, tay phe phẩy chiếc quạt xếp đắt tiền, đi sau là bốn tên phu lực lưỡng. René vội vã chạy ra khúm núm chào đón.
Ký Biểu chẳng thèm ngó ngàng tới viên quản đốc người Pháp, đôi mắt ti hí quét thẳng về phía bàn thạch nơi Thái Đình Chương đang đứng lau dầu máy.— Thầy Chương, mười ngàn bản in đâu? Đủ số lượng không đó?
Quan Đốc phủ không thích ai trễ hẹn dù chỉ một khắc!— Thưa thầy ký, mười ngàn bản in đã hoàn tất, giấy mực khô ráo, đóng gói tinh tươm, — Chương điềm đạm đáp, giọng trầm và phẳng lặng. Ký Biểu tiến lại, lật ngẫu nhiên vài tờ tài liệu, ngắm nghía những hàng chữ in đậm nét rồi khẽ gật gù hài lòng. Gã quay sang chìa tay:— Tốt.
Còn chiếc hộp đựng mười hai con chữ hoa đặc chế của quan Đốc phủ? Giao lại đây cho tôi đem về trình quan! Chương cúi xuống ngăn kéo bàn thạch, bưng chiếc hộp gỗ bọc nhung the nẹp đồng thau đặt lên mặt đá. Miếng xi đỏ mang triện bầu dục của Sở Liêm phóng vẫn còn nguyên vẹn, niêm phong kín kẽ hai mép nắp hộp.
Ký Biểu cầm hộp gỗ lên, săm soi kỹ vết triện xi rồi cười nhạt:— Có triện của mật thám bảo đảm, kể như các người biết điều. Bọn thợ quèn mà táy máy vào đồ của quan lớn thì chỉ có nước rũ tù. Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: Gã vung tay ra hiệu cho đám phu phen khiêng các kiện ấn phẩm lên xe.
Không một ai hay biết rằng, bên trong chiếc hộp bọc nhung the kia chỉ là mười hai con chữ chì thế mạng, còn bộ chữ độc bản mang vết nứt tội ác cùng chiếc khuôn rập đồng mười lăm năm trước vẫn đang nằm an toàn dưới sự che chở của người thợ cả già.
Khi tên phu cuối cùng chất kiện hàng lên thùng xe, Ký Biểu bước tới mép bậc thềm, ngoái đầu lại nhìn Chương với nụ cười đắc thắng, khinh khỉnh buông một tràng:— Thầy Chương à, chuyến này quan Đốc phủ Tôn Thất Chiêu nắm chắc phần thắng bước chân vào Hội đồng Quản hạt Nam Kỳ rồi.
Ngay trưa nay, quan đã dâng đơn lên quan Thống đốc, lệnh cho mật thám siết cổ mọi tòa báo ở cái đất Sài Gòn này. Đố có đứa ký giả nào dám ho he nửa lời bới móc chuyện cũ nữa! Nói đoạn, gã cười khằng khặc rồi trèo lên xe kéo, giục phu xe quất roi phóng đi giữa làn bụi mù mịt.
Thái Đình Chương đứng im lìm dưới bóng hiên xưởng in, một bàn tay khẽ đặt lên ngực áo, nơi mười hai con chữ chì nguyên bản đang áp chặt vào da thịt. Khối kim loại sắc lạnh nhắc nhở ông rằng mẻ lưới chứng cứ đã khép kín từng mắt xích.
Nhưng lời đe dọa trơ tráo của tên tay sai như một hồi chuông báo động: cánh cửa công lý thông thường đã bị bít chặt, và cuộc chiến trên mặt trận báo chí sắp sửa bước vào hồi nghẹt thở nhất.