Bảo Châu cắm ổ cứng mã hóa vào máy trạm của phòng lab tầng hầm khu B, tải xuống toàn bộ tệp âm thanh số hóa cùng hồ sơ lưu trữ từ Viện Viễn Đông Bác Cổ. Đồng hồ trên góc màn hình điểm mười chín giờ ba mươi phút. Tiếng bước chân bảo vệ ca đêm đã xa dần ngoài hành lang tĩnh mịch.
Ý thức rõ Viện không phải nơi bảo mật tuyệt đối trước những mối quan hệ của Phan Hoàng Bách, cô ngắt kết nối, rút ổ cứng và khóa chặt cửa phòng lab. Gió lạnh đầu đông thổi từng cơn buốt rát qua hàng xà cừ cổ thụ.
Bảo Châu phóng xe máy thẳng tới phòng thu Hồi Âm ở ngõ dốc phố Hoàng Hoa Thám – nơi đặt máy phân tích sóng âm chuyên dụng và hai mươi tư cuộn băng cassette gốc của cha cô. Dưới căn hầm cách âm, Thế Khang đang ngồi tựa lưng vào ghế xoay, tay mân mê tách cà phê nguội ngắt.
Thấy Bảo Châu bước vào cùng chiếc hộp bảo vệ ổ cứng, Khang lập tức bật dậy, mắt sáng rực:“Cậu lấy được dữ liệu của EFEO rồi à?”“Tệp định dạng 24-bit/96kHz, phục chế trực tiếp từ đĩa than SP 78 vòng dập nổi năm 1932 tại Paris,” Bảo Châu cởi áo khoác, đặt ổ cứng lên bàn kỹ thuật.
“Tiến sĩ Laurent Garnier đã quét quang học bề mặt rãnh đĩa để khử tiếng nổ cơ học. Chúng ta có bản đối chứng sạch nhất.”Khang cắm ổ cứng vào máy trạm ngoại tuyến, mở phần mềm phân tích phổ âm iZotope RX. Hai màn hình đồ họa bừng sáng giữa căn phòng bọc m*t tiêu âm.
Khang gõ phím thoăn thoắt, nạp song song ba luồng dữ liệu: tệp đĩa than năm 1932 ở kênh một, cuộn băng cassette số 14 của cha cô ở kênh hai, và bản demo cải biên của Sơn Hà Media ở kênh ba. Bảo Châu đeo tai nghe kiểm âm tham chiếu, nhấp chuột kích hoạt kênh một.
Từ đôi loa kiểm âm màng gốm, tiếng xào xạc rãnh đĩa từ gần một thế kỷ trước vang lên mộc mạc, tiếp nối bằng giọng khấn Mo trầm hùng của một nghệ nhân Mường tại vùng Lạc Sơn xưa.
Dù kỹ thuật thu âm năm 1932 bị giới hạn bởi màng rung cơ học thô sơ, âm sắc bản địa và cao độ tự nhiên vẫn hiện lên sắc nét lạ thường.“Cậu nhìn xem,” Bảo Châu chỉ vào đường cong phổ âm trên màn hình. “Ở đoạn dâng chén rượu, nghệ nhân năm 1932 không hề hát theo thang âm phương Tây.
Ông trượt từ nốt Son lên La với độ chênh bốn mươi cent, luyến nhẹ ở lưng chừng rồi rơi xuống khoảng vi âm ba mươi lăm cent.”Khang phóng to dải đo tần số. Đường sóng dao động uốn lượn mềm mại như dải lụa.
Cậu bấm phím chuyển sang kênh hai, kích hoạt cuộn băng số 14 ghi lại giọng hát Mo của cố nghệ nhân Bùi Văn Lương do nhạc sĩ Trình Văn Niên thu thập ba năm trước. Căn hầm rơi vào tĩnh lặng tuyệt đối. Hai đường cong quang phổ của hai bản ghi âm cách nhau đúng chín mươi mốt năm hiện lên lồng khớp vào nhau một cách kỳ diệu.
Từng điểm trượt nốt, từng khoảng ngắt hơi vi âm ba mươi đến năm mươi cent cho đến cấu trúc hài âm tự nhiên của vòm họng người Mường đều trùng khít trên đồ thị toán học.“Không thể chối cãi được nữa,” Khang vỗ mạnh xuống bàn, giọng nghẹn lại: “Gần một trăm năm qua, từ cụ Mo năm 1932 đến cụ Lương năm 2023, thang âm vi âm này không hề thay đổi.
Đó là linh hồn bất biến của nghi lễ truyền khẩu, thuộc về máu thịt của cả cộng đồng.”Bảo Châu hạ tai nghe xuống cổ, ánh mắt sắc lạnh:“Thế mà hãy nhìn xem Phan Hoàng Bách đã làm gì với nó.”Cô chuyển sang kênh ba, mở tệp demo của Sơn Hà Media. Một biểu đồ dị dạng đập vào mắt hai người.
Những đường cong trượt vi âm tinh tế bị bẻ gãy gập, ép chặt vào các vạch cao độ cứng đờ của hệ bình quân luật mười hai nửa cung.
Toàn bộ dải tần từ sáu nghìn đến tám nghìn Hertz bị cắt sạch, thay thế bằng tiếng trống điện tử dập chát chúa.“Bách rêu rao rằng đây là tác phẩm phái sinh cải biên độc quyền, nhưng bản chất chỉ là hành vi ăn cắp bản thu thô rồi chỉnh sửa thô bạo bằng thuật toán nắn nốt,” Bảo Châu đanh giọng. “Hắn không hề có sáng tạo nào.
Hắn lấy dữ liệu của cha tớ, gọt sạch linh hồn vi âm để nhét vừa khuôn khổ thương mại, rồi trơ tráo nhận vơ di sản cộng đồng làm của riêng.”Hai người cặm cụi làm việc suốt đêm.
Bảo Châu thoăn thoắt hoàn thiện báo cáo kỹ thuật, lập bảng đo đạc cao độ chính xác tới từng cent và trích xuất các biểu đồ phổ âm đa tầng làm phụ lục đối chứng pháp lý. Đồng hồ điểm ba giờ sáng. Mưa phùn rơi lất phất ngoài ngõ vắng, đập lách tách vào ô cửa thông gió nhỏ trên cao.
Bất chợt, chuông cửa nội bộ vang lên hai hồi ngắn gọn, dứt khoát. Khang giật mình nhìn màn hình camera an ninh đặt góc bàn. Dưới ánh đèn vàng vọt của con ngõ, một người đàn ông cao ráo mặc áo măng tô dạ đen đang che chiếc ô đen trước cổng sắt.“Ai lại đến giờ này thế nhỉ?” Khang lẩm bẩm.
Bảo Châu nhìn qua màn hình, nhận ra ngay dáng dấp đĩnh đạc cùng chiếc cặp tài liệu da màu nâu quen thuộc:“Park Jin-woo. Cậu mở cửa đi.”Vài phút sau, tiếng giày da gõ đều trên bậc cầu thang gỗ dẫn xuống hầm. Park Jin-woo bước vào, gập chiếc ô ướt dựng vào góc tường rồi tháo găng tay da.
Dù đã rạng sáng, bộ âu phục của vị Giám đốc Mua bán Bản quyền tập đoàn Han-Sound vẫn phẳng phiu, ánh mắt sắc lạnh không hề vương chút mệt mỏi.“Xin lỗi vì đường đột ghé qua lúc rạng sáng, chuyên viên Trình,” Park Jin-woo nói bằng tiếng Anh, chất giọng điềm đạm.
“Tôi vừa nhận báo cáo từ luật sư về việc Sơn Hà Media nộp đơn khiếu nại khẩn cấp lên Viện Âm nhạc Quốc gia vào sáng qua. Tôi cũng biết Giáo sư Minh đã kiên quyết giữ vững vị trí của cô.”Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: “Mời ông ngồi,” Bảo Châu kéo chiếc ghế da đối diện.
“Chúng tôi vừa hoàn tất việc giải mã dữ liệu đĩa than năm 1932 do Viện Viễn Đông Bác Cổ cung cấp.”Đôi lông mày của Park Jin-woo khẽ nhướn lên:“EFEO năm 1932?
Cô thực sự đã có được bản ghi âm cổ đó?”“Không chỉ có được, tôi đã lập xong ma trận đối chiếu âm học ba chiều,” Bảo Châu xoay màn hình phụ về phía Park, trao cho ông chiếc tai nghe kiểm âm tham chiếu. “Xin mời ông Park tự mình thẩm định.”Park Jin-woo đeo tai nghe, nghiêm nghị theo dõi từng kênh âm thanh.
Trong hơn mười lăm phút, căn hầm chìm trong tĩnh lặng, chỉ có tiếng xào xạc của đĩa than cổ xen lẫn tiếng Mo trầm ấm của cụ Bùi Văn Lương và tiếng bass điện tử từ bản demo của Bách. Ánh mắt Park di chuyển liên tục theo các thông số: độ lệch cent, dải tần hài âm và đồ thị vi phân cao độ.
Khi tháo tai nghe ra, Park Jin-woo nhìn Bảo Châu bằng ánh mắt đầy kinh ngạc:“Các nốt trượt vi âm của làn điệu Mo Mường này hoàn toàn đồng nhất qua gần một thế kỷ.
Sơn Hà Media chỉ đơn giản là ép một di sản văn hóa cộng đồng vào phần mềm chỉnh giọng thương mại rồi nhận vơ là cải biên độc quyền.”“Đúng vậy,” Bảo Châu ngẩng cao đầu, giọng đanh thép. “Theo Công ước Berne và Luật Sở hữu trí tuệ, tác phẩm dân gian thuộc quyền sở hữu chung của cộng đồng.
Sơn Hà Media không hề có bất kỳ sáng tạo phái sinh nào. Giấy chứng nhận của họ hoàn toàn vô giá trị trước chứng cứ lịch sử này. Han-Sound có đủ căn cứ pháp lý để từ chối giải ngân gói dữ liệu hai triệu đô la.”Park Jin-woo im lặng một thoáng.
Ông đứng dậy, chắp hai tay sau lưng, chậm rãi bước qua dãy máy ghi âm cổ của Thế Khang rồi quay người lại, nhìn thẳng vào mắt Bảo Châu.
Không khí trong căn hầm bỗng chùng xuống, căng thẳng nghẹt thở.“Báo cáo kỹ thuật này của cô xuất sắc ngoài sức tưởng tượng của tôi, chuyên viên Trình,” Park cất giọng, từng âm tiết mang sự lạnh lùng tuyệt đối của một nhà đàm phán quốc tế.
“Nó đủ để chúng tôi từ chối giải ngân và bảo vệ Han-Sound khỏi rủi ro pháp lý về di sản cộng đồng.”Ông dừng lại một nhịp, ánh mắt găm sâu vào đôi mắt bình thản của cô:“Nhưng từ chối thương vụ chỉ là phòng thủ dân sự. Bách vẫn có thể đổ lỗi cho sự cố kỹ thuật hoặc kéo dài khiếu kiện nhiều năm trời ở tòa án.
Cô đã chứng minh được di sản thuộc về cộng đồng, nhưng để hủy hợp đồng và khởi kiện lừa đảo thương mại, tôi cần chứng cứ chí mạng chứng minh Bách đã sao chép một sai sót độc bản của chính cha cô.”