Liêm cúi người sát bậc thềm đất nện. Đầu ngón tay nàng miết nhẹ lên những hạt cải bị dập nát, cảm nhận rõ lớp dầu nhờn quyện chặt vào vụn đất khô lạnh. Vệt gót ủng da viền sắt còn in sâu một vết lõm thô bạo hướng thẳng ra phía rặng cỏ may ven bờ rào. Vết gót sắt ấy chỉ có gia đinh thân cận của Chi Cả họ Tề mới được trang bị.
Chúng đã bắt đầu đánh hơi thấy mùi dầu từ xóm thợ nghèo này. Liêm rút khăn lau sạch kẽ móng tay, nét mặt không một gợn sóng sợ hãi. Đêm đông Yên Kinh hanh hao buốt giá, nhưng hơi ấm từ chiếc lò sấy than trấu âm ỉ sau lưng nhắc nàng nhớ rằng bản thân không còn đường lùi.
Nàng khép chặt cánh liếp tre, cài thanh then gỗ nghiến nặng trịch ngang cửa, rồi lặng lẽ quay lại bên chõng rơm tém chặt mép chăn cho Hoài Chương.
Kẻ buôn gian bán lận một khi đã chột dạ ắt sẽ rình rập, cách duy nhất để đạp bằng sóng gió là khiến lò ép của nàng đứng vững hơn bất kỳ thành lũy nào của họ Tề.Sáng hôm sau, sương mù xám xịt còn chưa tan khỏi các ngõ hẹp Nam Hạng, tiếng chuông giờ Mão vừa điểm từ phía lầu gác Đông Phố thì trước cổng lò gốm đã rộn rã bước chân.
Không chỉ có lão Trương bán bánh rán mà hơn chục chủ sạp mì xào, gánh cháo quẩy và tiệm ăn bình dân khắp xóm thợ đều cầm theo liễn sành, thùng gỗ đứng đợi. Mấy đấu dầu hạt cải tinh lọc vét lại từ mẻ trước chỉ vừa vặn đong cho bốn người đứng đầu hàng.
Những chủ quán đến sau nhìn đáy vạc cạn trơ, ai nấy đều chép miệng tiếc nuối:“Hà nương tử, ngày mai nhớ chừa cho quán mì của ta trọn một đấu đấy! Khách ăn quen thứ dầu thơm trong vắt này rồi, sáng nay ngửi lại chảo dầu thô khét lẹt của lò phụ họ Tề là họ buông đũa ngay!”“Phải đấy!
Ta đặt cọc trước bốn mươi đồng điếu, nương tử nhận cho để ta yên tâm!”Liêm khéo léo gạt tay từ chối tiền cọc, chỉ điềm đạm ghi nhớ lượng dầu từng người cần rồi hẹn họ quay lại vào sáng hôm sau.
Khi đám đông tản bớt, Lão thợ Biền buông chiếc vồ đập nêm xuống bệ đá, đưa cánh tay áo thô lau vội dòng mồ hôi đầm đìa túa ra trên v*m ng*c sạm đen khói lò. Lão th* d*c, giọng khàn đặc lo ngại:“Chủ phường... Cứ đà này thì gãy vồ mất thôi.
Cỗ song nêm gỗ nghiến tuy ép kiệt hạt, nhưng một ngày một cỗ ép chỉ cho ra tối đa hai vạc sành dầu tinh lọc. Khách khắp ngõ kéo đến ngày một đông, sức già của tôi dù có đập búa suốt canh năm cũng không kham nổi một phần ba số hẹn.”Liêm nhìn gian lò gốm thênh thang với những bức tường gạch chịu nhiệt vững chãi.
Đất rộng, nhu cầu lớn, nếu chỉ giữ một cỗ ép nêm thì chẳng khác nào tự trói chân tay. Nàng cần thêm người, nhưng không thể tùy tiện thuê mướn những kẻ trôi dạt dễ bị mua chuộc. Xưởng ép cần những bàn tay lành nghề, trung kiên và xem hạt vừng, hạt cải như máu thịt.
Nàng nhớ đến bốn người thợ già từng theo Tề Trọng Uy gây dựng xưởng dầu riêng bên bờ đông sông Vị suốt mười năm ròng. Ngày Trọng Uy vừa nhắm mắt, Tề Trọng Khang lập tức đuổi họ ra đường không một đồng tiền dưỡng lão, chỉ vì họ từng từ chối trộn dầu cặn vào các chuyến hàng giao cho triều đình.
Dặn Lão Biền trông nom Hoài Chương và xốc lại đống tro trấu già ủ nhiệt, Liêm khoác áo chàm, quấn khăn che gió rồi một mình đi về phía bãi lầy ngoại thành. Khu ổ chuột nằm nép dưới chân tường thành cũ nồng nặc mùi bùn thối và khói củi ướt.
Trong những túp lều rách nát ghép bằng phên nứa mục, Liêm tìm thấy bốn người thợ cũ: lão Tần, bác thợ Thao, thợ Cửu và thợ Dược. Tóc họ đã bạc trắng hoặc hoa râm xơ xác, những ngón tay to bè nứt nẻ vì sương muối đang run rẩy bện từng sợi thừng gai để đổi lấy bát cháo cám qua ngày.
Nhìn thấy Liêm bước vào cửa lều, lão Tần sững sờ đánh rơi cuộn thừng, đôi mắt mờ đục rưng rưng:“Nhị... Nhị phu nhân? Người sao lại đến chốn lầy lội, bẩn thỉu này?”Liêm cúi người bước qua vũng nước mưa đọng trên nền đất, ngồi xuống chiếc ghế tre gãy chân đối diện với họ.
Giọng nàng trầm ấm mà dứt khoát:“Ta không còn là Nhị phu nhân của Tề phủ nữa. Nay ta mở xưởng dầu độc lập ở lò gốm hoang Nam Hạng, đến đây là để mời các thúc về chung sức với ta.”Bác thợ Thao thở dài, nhìn đôi bàn tay run rẩy vì đói rét:“Chúng tôi đều là thân tàn ma dại bị họ Tề hắt hủi...
Tề Trọng Khang từng bắn tin khắp các phường thợ kinh kỳ, kẻ nào dám nhận bọn lão sẽ bị bẻ gãy tay chân.
Phu nhân cưu mang chúng tôi, không sợ Chi Cả dồn đến đường cùng sao?”“Tề Trọng Khang có thể dùng tiền bạc và quyền thế bịt mắt các thương đ**m Đông Phố, nhưng không thể ngăn được dòng dầu thơm của người thợ chân chính chảy đến miệng bát của bá tánh Nam Hạng,” Liêm rành rọt, lấy gói tiền đồng điếu cùng mấy tiền bạc vụn tích cóp được đặt lên chõng tre.
“Ta trả công sòng phẳng theo từng đấu dầu tinh khiết xuất kho, bao cơm no áo ấm.
Nhưng ở xưởng của ta, quy củ phải nghiêm ngặt hơn bất cứ nơi nào: Hạt cải hạt vừng đem về phải đãi qua ba lần nước giếng, sàng sảy sạch từng hạt lép và bụi đất; củi lò sấy phải đượm than hồng, tuyệt đối không để khói ám vào nhân hạt; và trên hết, không ai được phép đổ nửa gáo dầu cặn vào vạc dầu tinh lọc.
Ai giữ được phẩm hạnh của người thợ, người đó là rường cột của xưởng ta.”Bốn người thợ già nhìn gói tiền đồng điếu, rồi nhìn ánh mắt kiên định, phẳng lặng không chút thương hại hay ban ơn của Liêm. Nỗi uất ức bị ruồng bỏ bao ngày qua bỗng tan biến, thay vào đó là ngọn lửa nghề tưởng chừng đã nguội lạnh.
Lão Tần quỳ sụp xuống đất, gạt giọt nước mắt lăn trên gò má nhăn nheo:“Nhị gia dưới suối vàng chứng giám! Chúng tôi theo phu nhân! Dù có phải đập nêm đến kiệt cùng hơi thở, bọn lão cũng quyết giữ sạch thanh danh của nghề ép dầu!”Ngay chiều hôm ấy, gian lò gốm hoang bừng lên không khí khẩn trương chưa từng thấy.
Liêm dùng toàn bộ số tiền lãi mua thêm hai súc gỗ nghiến đá đã được bè thợ mạn ngược hong khô nỏ vừa cập bến sông Vị. Dưới sự hướng dẫn của Liêm và Lão thợ Biền, bốn người thợ già thoăn thoắt vào việc như cá gặp nước.
Người đục mộng xẻ rãnh máng dẫn, người vót nêm nghiến chuẩn xác từng góc vát ba phân bảy ly, người cọ rửa chảo gang và chuẩn bị lớp than vỏ trấu hoạt tính. Chỉ sau ba ngày miệt mài bên ánh lửa than hồng rực, hai cỗ song nêm gỗ nghiến mới tinh đã sừng sững dựng lên cạnh cỗ ép đầu tiên.
Tiếng búa thúc nêm vang lên nhịp nhàng “cắc... cùm...”, tiếng hạt chín nổ lách tách trên chảo gang quyện cùng dòng dầu vàng rực hổ phách tuôn trào thành ba vệt sáng óng ả chảy tràn vào các vạc sành lớn. Năng suất xưởng tăng vọt lên gấp ba lần, đáp ứng trọn vẹn từng đơn hàng của các tiểu thương.
Sáng ngày thứ tư, Lão thợ Biền trân trọng bưng ra một tấm biển bằng gỗ thị mộc mạc đã được bào nhẵn thín. Trên mặt gỗ, hai chữ Ngọc Trọng được khắc chìm sâu hoắm, đường nét cứng cáp, vuông vức.“Chủ phường,” Lão Biền nghẹn ngào, bàn tay run run lần theo thớ gỗ, “hai chữ này ghép từ tên của Người và Nhị gia.
Từ nay, xưởng dầu Nam Hạng ta đã có biển hiệu đường hoàng, đứng vững giữa đất trời kinh kỳ.”Trước sự chứng kiến của những người thợ già trung kiên và ánh mắt đen láy, hiểu chuyện của bé Hoài Chương đang nép bên tà áo mẹ, Lão thợ Biền giáng từng nhát vồ đóng chặt chiếc chốt tre, treo tấm biển Ngọc Trọng lên vòm cổng lò gốm.
Mùi dầu hạt cải thơm ngậy tỏa lan trong gió sớm, như một lời tuyên cáo đanh thép gửi tới bóng tối ngột ngạt của Tề phủ. Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: Đêm hôm đó, tiếng búa nêm tạm dứt để các bác thợ già lui về gian lán phụ nghỉ ngơi sau chuỗi ngày dốc sức.
Liêm cầm ngọn đèn dầu tinh luyện không khói bước vào gian buồng chứa công cụ cũ nằm sâu trong lòng lò gốm, định bụng dọn dẹp đống gạch vỡ và khuôn hỏng để lấy chỗ chứa các bao hạt mới nhập.
Dưới ánh sáng vàng dịu bập bùng soi tỏ góc tường ẩm mốc, mũi xẻng sắt trên tay nàng bất chợt va phải một v*t c*ng phát ra tiếng “cộc” khô khốc. Liêm khựng lại, đặt ngọn đèn xuống đất rồi cúi người gạt lớp rơm mục và bụi tro phủ dày bên dưới. Ngón tay nàng chạm vào lớp gỗ mun mát lạnh, nhẵn bóng quen thuộc.
Đó chính là chiếc hộp kim chỉ bằng gỗ mun phủ bụi mà nàng đã mang theo từ gian phòng ngủ ở Tề phủ trong đêm đông buốt giá bị trục xuất.