Gió đông từ mặt hồ Gươm thổi thốc qua rặng liễu khẳng khiu, cuốn theo những giọt nước li ti buốt lạnh mơn man trên gò má. Đứng bên mép nước bờ hồ, ngón tay thon dài đầy vết chai sẹo của Trần Khang chạm khẽ vào chiếc thước mộc gỗ trắc giắt nơi ngực áo. Hơi ấm thuần hậu của thanh thước dường như đang truyền cho anh sự vững chãi, nhưng trong tâm trí anh, tiếng gầm gừ nghẹn ứ, vằn vện tia máu của Hoàng Triệu Tuấn nơi cửa ngách hội trường Diên Hồng lúc bị còng tay vẫn dội về sắc lạnh: “Trần Khang... Mày đừng vội mừng... Mày thắng tao... nhưng mày không cứu nổi đống rác rưởi cổ lỗ sĩ ấy đâu...”
Linh nhận thấy bước chân Khang đột ngột khựng lại. Cô quay sang, bắt gặp ánh mắt thâm trầm của anh đang siết lại đầy âu lo:
“Anh Khang, có chuyện gì vậy? Gã Tuấn đã bị bắt rồi mà.”
“Không đơn giản thế đâu, Linh.” Khang lắc đầu, giọng trầm xuống đầy căng thẳng. “Hoàng Triệu Tuấn là kẻ thâm hiểm, đã thao túng địa ốc ngầm suốt hai thập kỷ. Tại phiên điều trần sáng nay, chúng ta công bố các mũi khoan rút lõi và dấu vết axit ở chân cột lộ thiên, nhưng thái độ của gã lúc bị áp giải không phải là sự buông xuôi. Lời đe dọa đó... gã vẫn còn con bài tẩy gài lại ở An Trạch!”
Sắc mặt Linh biến đổi. Không chút chần chừ, cô kéo tay Khang:
“Chúng ta quay lại đình ngay lập tức!”
Hai mươi phút sau, chiếc taxi chở Khang và Linh lao vội qua cổng làng An Trạch. Dưới chân đình cổ, không khí ngột ngạt bao trùm. Cụ Ba Luân cùng vài người thợ làng đang bồn chồn đứng quanh thềm gian tả mạc. Nhìn thấy Khang bước xuống xe, cụ Ba Luân vội vã chạy lại, chòm râu bạc rung lên:
“Khang ơi, may quá con về! Nửa tiếng trước, lúc thầy đi kiểm tra rãnh thoát nước sau hậu cung thì ngửi thấy mùi khét lẹt nồng nặc bốc lên từ khe móng ngầm. Nước rỉ ra từ kẽ gạch sủi bọt trắng xóa!”
Khang siết chặt quai túi đồ nghề, tim thắt lại. Quả đúng như dự cảm của anh. Toán tay sai của Thịnh Phát trước khi tháo chạy đã không chỉ phá hoại bề mặt, mà còn lén cài lại cạm bẫy hủy diệt ở tầng sâu nhất.
“Linh, em bảo mọi người lùi ra xa, chuẩn bị sẵn thùng tro than xà cừ và nước bời lời giúp anh!”
Khang cúi rạp người, chui thẳng qua cửa thông gió chật hẹp chỉ vừa một thân người để lách xuống khoang móng âm ẩm ướt dưới nền đình An Trạch. Không gian tối tăm, ngột ngạt lập tức bủa vây lấy anh. Không khí dưới đáy móng nồng nặc mùi bùn khoáng nghìn năm hòa lẫn với mùi chua gắt, hôi nồng làm bỏng rát sống mũi. Bật chiếc đèn pin gắn trên trán, ánh sáng vàng quét qua những hàng gạch vồ xám xịt phủ rêu.
Tại góc chân dầm lim chịu lực chính nối giữa đình và dải móng bè cọc lim, Khang phát hiện một cảnh tượng kinh hoàng. Ẩn sâu sau hốc tường đá bị cạy vỡ là hai can nhựa công nghiệp loại hai mươi lít đã bị bọn chúng đục thủng đáy, lắp van xả chậm bằng ruột cao su. Dung dịch axit vô cơ đậm đặc đang rỉ từng giọt tí tách, ngấm thẳng vào mạch gỗ lõi của dầm giằng chân móng. Những thớ gỗ lim hai trăm năm tuổi đang sôi xèo xèo, bốc lên những làn khói mỏng màu xám đục, mủn ra thành từng mảng đen thẫm như than mục.
Nếu không phát hiện kịp trưa nay, chỉ cần dung dịch này ngấm sâu thêm mười phân nữa qua đêm nay, kết cấu khóa mộng âm dương của gian tả sẽ bị đứt gãy, kéo theo nguy cơ sụt lún dây chuyền toàn bộ hệ vì kèo cổ kính.
“Khốn nạn thật!” Khang nghiến răng, lập tức rút đôi găng tay cao su dày trong túi đeo.
Anh dùng kìm chuyên dụng khóa chặt van xả, cẩn thận nâng từng can hóa chất còn nồng nặc mùi độc hại chuyền ra ngoài cửa hầm cho đội cứu hộ. Nhưng hiểm họa chưa dừng lại ở đó: lượng axit đã ngấm sâu vào khe nứt dầm lim đang tiếp tục ăn mòn thớ gỗ.
Khang quỳ gối trên nền đất sũng bùn, áp trán và lòng bàn tay trần lên bề mặt dầm gỗ còn chưa bị nhiễm độc, chỉ cách vùng tổn thương vài tấc. Anh nhắm nghiền hai mắt, điều hòa hơi thở gấp gáp để kích hoạt “Cảm thức Mộc Thạch”.
Một luồng xung động bỏng rát như lửa táp xộc thẳng vào tâm trí Khang. Tiếng gỗ kêu răng rắc trong cơn hấp hối dội về màng nhĩ đau nhói, từng tế bào gỗ như đang oằn mình r*n r* dưới sức tàn phá của hóa chất. Khang cắn chặt môi, mặc cho cơn đau đầu quen thuộc kéo đến buốt thái dương. Bằng trực giác sắc bén của năng lực cảm thức, anh định vị chính xác mạch ngấm của chất lỏng ăn mòn: nó đang len lỏi theo đường nứt dọc thớ dầm, sâu chừng bốn phân và dài khoảng nửa mét.
“Cụ Ba! Cho vòi bơm dung dịch kiềm sinh học xuống đây!” Khang gạt mồ hôi trên trán, hô lớn qua cửa hầm. “Bơm thẳng vào góc mộng hạ lưu, cách tim cột ba mươi phân!”
Ở phía trên, cụ Ba Luân và Linh nhanh chóng chuyển vòi dẫn hợp chất tro than xà cừ hòa nước bời lời tôi kỹ xuống. Khang ghì chặt đầu vòi, dùng áp lực thủ công bơm thẳng dung dịch kiềm đậm đặc vào từng khe nứt của thớ gỗ để trung hòa toàn bộ axit vô cơ. Tiếng xèo xèo dịu dần, khói độc tan biến, thay vào đó là mùi thơm ngai ngái, nồng ấm của tro than thảo mộc. Tiếp đó, anh dùng bay miết sâu lớp vữa tam hợp mật mía dẻo quánh vào rãnh nứt, ép chặt từng thớ gỗ tổn thương, khóa chết hoàn toàn nguy cơ rò rỉ.
Khi vết trám cuối cùng được làm phẳng và khối mộng ổn định lại tải trọng, đồng hồ trên tay Khang đã chỉ năm giờ chiều. Ánh hoàng hôn le lói rọi qua cửa thông gió, soi rõ gương mặt Khang lem luốc bùn đất và mồ hôi.
Khang bò ra khỏi khoang ngầm, lảo đảo bước lên thềm đình. Toàn thân anh rã rời, hai đầu gối run lên vì kiệt sức. Mai Linh vội bước tới, đưa khăn ấm lau đi vệt bùn trên má anh, đôi mắt cô rưng rưng xúc động. Cụ Ba Luân thở phào một hơi dài nhẹ nhõm, vỗ mạnh vào lưng người học trò:
“Móng yên rồi con ạ. Bọn thất đức ấy cùng đường rồi!”
Khang mệt mỏi nhưng thanh thản mỉm cười. Anh bước vào gian tả mạc của đình An Trạch, ngả lưng xuống chiếc chiếu cói trải tạm trên nền gạch hoa cổ kính. Mùi hương trầm thoang thoảng từ gian chính điện hòa cùng tiếng lá bàng rơi lác đác ngoài hiên vỗ về giấc ngủ sâu không mộng mị. Lời nguyền rủa độc ác của Hoàng Triệu Tuấn đã chính thức bị bẻ gãy, tan thành mây khói trước sự tận hiến của những con người nặng lòng với di sản.
*
Mùa đông Hà Nội chìm sâu vào những ngày rét ngọt. Bầu trời xám bạc bỗng quang đãng kỳ lạ vào buổi sáng Tòa án nhân dân thành phố mở phiên xét xử sơ thẩm công khai vụ án hình sự đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại Tập đoàn Địa ốc Thịnh Phát và Viện Giám định Quy hoạch Đô thị.
Từ bảy giờ sáng, con phố trước cổng tòa án đã chật kín người. Những hàng cây hoa sữa trơ cành đứng im lìm trong sương sớm. Xe chuyên dụng của lực lượng cảnh sát tư pháp hú còi dẹp đường, đưa các bị cáo vào phòng xử án số một. Hàng trăm phóng viên từ các cơ quan thông tấn báo chí, các chuyên gia bảo tồn, cùng đông đảo người dân làng cổ An Trạch trong trang phục chỉnh tề đã ngồi kín các dãy ghế gỗ nâu bóng.
Khang ngồi ở hàng ghế đầu tiên dành cho người đại diện hợp pháp của người bị hại. Hôm nay, anh mặc chiếc áo sơ mi sẫm màu cài kín cổ, bên ngoài khoác chiếc áo kaki sờn đã cùng anh đi qua bao công trình khảo sát. Bên cạnh anh, bà Thục quấn chiếc khăn len màu chàm cũ kỹ. Bàn tay gầy guộc đầy vết đồi mồi của bà run run lần từng hạt trên chuỗi tràng hạt bồ đề, đôi mắt trũng sâu không rời khỏi di ảnh của người chồng quá cố đặt ngay ngắn trên bàn.
Ngồi sát bên Khang, Mai Linh giữ chặt cuốn sổ tay tác nghiệp bọc da nâu. Phía sau cô là cựu thanh tra Mai Văn Vĩnh – mái tóc ông đã bạc trắng sau mười lăm năm mang nỗi oan khuất, nhưng đôi mắt sau cặp kính lão vẫn giữ trọn nét cương trực của một người cả đời phụng sự công lý. Bàn tay Linh thỉnh thoảng khẽ siết lấy bàn tay chai sẹo của Khang, truyền sang anh một hơi ấm vững chãi, kiên định.
Tiếng chuông báo hiệu vang lên khô khốc. Cả hội trường đồng loạt đứng dậy khi Hội đồng xét xử bước vào phòng xử án.
Tại bục dành cho các bị cáo, Hoàng Triệu Tuấn đứng lọt thỏm giữa hai chiến sĩ cảnh sát bảo vệ tư pháp. Không còn bộ vest may đo hàng hiệu thẳng nếp hay mái tóc chải chuốt bóng bẩy, gã tài phiệt hôm nay mặc bộ quần áo phạm nhân sọc xám rộng thùng thình. Khuôn mặt gã hóp lại, râu ria lởm chởm bạc trắng chỉ sau thời gian ngắn bị tạm giam. Đôi mắt từng ngạo nghễ nhìn đời giờ đây đờ đẫn, vằn lên những tia máu tuyệt vọng. Chiếc nhẫn ngọc bích bạc tỷ từng ngự trị trên ngón tay gã đã bị tháo bỏ, để lại một vết hằn trắng bợt, trơ trọi.
Đứng cách đó một quãng ngắn, Đặng Văn Khiêm co rúm người lại như một cái bóng rách. Cặp kính gọng vàng trễ xuống tận chóp mũi, hai bàn tay đẫm mồ hôi run rẩy bấu chặt vào vành móng ngựa. Gã cúi gằm mặt xuống sàn nhà, không dám một lần ngẩng đầu nhìn về phía hàng ghế người nhà nạn nhân, nơi ánh mắt cương trực của Khang và ánh nhìn đau đớn của bà Thục đang lặng lẽ dõi theo.
Bản cáo trạng dài do đại diện Viện Kiểm sát công bố xé toang toàn bộ bức màn nhung hào nhoáng của dự án The Heritage Grand. Từng chứng cứ vật chất không thể chối cãi lần lượt được trình chiếu trên màn hình lớn giữa phòng xử: hơn bốn mươi tệp ghi âm lưu lại giọng nói lạnh lùng của Tuấn khi chỉ đạo đàn em phá hoại kết cấu di tích; các chứng từ chuyển tiền hàng chục tỷ đồng vào tài khoản bí mật của Khiêm; các bản kết luận giám định độc lập chứng minh móng bè cọc lim Hoa Tiêu và đình An Trạch hoàn toàn vững chắc; và đau đớn nhất là tập hồ sơ khám nghiệm chiếc xe UAZ cùng hài cốt KTS Trần Minh được trục vớt từ độ sâu bốn mét dưới chân đê sông Hồng.
“Bị cáo Hoàng Triệu Tuấn, bị cáo có thừa nhận hành vi đã chỉ đạo xe tải hạng nặng đâm trực diện vào xe của KTS Trần Minh vào đêm mười hai tháng mười một năm hai mươi linh chín nhằm bịt đầu mối về bản khảo sát địa chất tầng ngầm hay không?” Giọng vị Thẩm phán chủ tọa vang lên đanh thép, vang vọng khắp gian phòng rộng lớn.
Tuấn run rẩy bám chặt lấy thanh chắn bằng gỗ. Cổ họng gã phát ra những âm thanh ộc ộc nghẹn ứ trước khi thốt lên từng lời ngắt quãng:
“Thưa... thưa Hội đồng xét xử... Tôi... tôi thừa nhận. Tôi đã phạm phải tội lỗi không thể dung thứ... Tôi xin cúi đầu nhận tội trước vong linh ông Trần Minh và gia đình...”
Ở hàng ghế phía sau, những tiếng xì xào phẫn nộ bùng lên từ phía người dân làng An Trạch. Bà Thục nấc nghẹn một tiếng, gục đầu vào vai con trai. Khang đưa tay ôm lấy bờ vai gầy guộc của mẹ, ánh mắt anh nhìn thẳng vào kẻ thủ ác đang cúi rạp đầu trước bục khai báo. Trong lòng Khang lúc này không còn ngọn lửa hận thù thiêu đốt; chỉ có một sự thanh thản sâu thẳm lan tỏa khi sự thật cuối cùng đã được phơi bày trọn vẹn dưới ánh sáng mặt trời.
Sau nhiều giờ làm việc căng thẳng và phần tranh tụng đanh thép của luật sư bảo vệ quyền lợi cho gia đình bị hại, Hội đồng xét xử bước vào phòng nghị án. Giờ phút phán quyết đã điểm.
“Nhân danh Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam!”
Vị Thẩm phán chủ tọa cất giọng dõng dạc, từng chữ rành rẽ khắc sâu vào không gian im phăng phắc:
“Căn cứ vào tính chất, mức độ đặc biệt nguy hiểm của hành vi phạm tội, Hội đồng xét xử quyết định:
Tuyên phạt bị cáo Hoàng Triệu Tuấn: Tù chung thân về tội ‘Giết người’ theo Điều 123; mười tám năm tù về tội ‘Đưa hối lộ’ theo Điều 364; mười hai năm tù về tội ‘Hủy hoại công trình, phương tiện quan trọng về an ninh quốc gia’ theo Điều 303 Bộ luật Hình sự. Tổng hợp hình phạt chung buộc bị cáo phải chấp hành là: Tù chung thân.
Tuyên phạt bị cáo Đặng Văn Khiêm: Mười lăm năm tù giam về tội ‘Nhận hối lộ’ và tội ‘Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ’; cấm đảm nhiệm chức vụ quản lý trong các cơ quan nhà nước mười năm sau khi chấp hành xong án phạt tù; buộc tịch thu sung công quỹ toàn bộ số tiền bất chính và bồi thường toàn bộ chi phí khắc phục hiện trạng di tích...”
Cạch!
Tiếng búa gỗ gõ dứt khoát xuống mặt bàn vang lên đanh gọn như tiếng chuông điểm giờ tàn cho một đế chế bất động sản xây dựng trên sự dối trá và máu của những người lương thiện.
Dưới bục khai báo, Tuấn khuỵu xuống sàn xi măng, hai chân run rẩy không còn gượng dậy nổi. Đặng Văn Khiêm bưng lấy mặt, hai vai co rúm lại. Dưới sự điều hành của lực lượng chức năng, hai chiến sĩ cảnh sát tư pháp nhanh chóng đỡ lấy Tuấn, tra còng số tám vào tay gã rồi dẫn giải qua cánh cửa ngách phía sau phòng xử án. Khang ngồi yên nơi hàng ghế đầu, ánh mắt lặng lẽ dõi theo chiếc bóng xiêu vẹo của hai kẻ từng một thời thâu tóm quyền lực dần khuất sau bức tường ngăn phòng xử.
Bên ngoài ô cửa sổ vòm cao của tòa án, một tia nắng đông rực rỡ đột ngột xé toạc màn sương mù mỏng manh, rọi thẳng vào di ảnh của KTS Trần Minh. Trong bức ảnh đen trắng đã nhuốm màu thời gian, ánh mắt người cha quá cố dường như đang mỉm cười thanh thản. Mười lăm năm oan khuất, mười lăm năm mang tiếng là kẻ đào ngũ trốn chạy, giờ đây linh hồn ông đã có thể ngậm cười nơi chín suối.
*
Một tuần sau ngày tuyên án, làng cổ An Trạch khoác lên mình một diện mạo chưa từng có trong suốt nửa thế kỷ qua.
Đúng tám giờ ba mươi phút sáng, tiếng trống đồng và tiếng cồng vang lên rộn rã từ phía cổng làng. Dọc con ngõ lát gạch nghiêng dẫn vào đình, cờ hội ngũ sắc bay phần phật trong làn gió đông hanh hao. Từng bức tường rêu phong, từng mái ngói thâm nâu như bừng tỉnh sau những ngày tháng ngột ngạt bị đe dọa bởi lưỡi gầu máy xúc.
Tại sân đình An Trạch, hàng trăm người dân làng, các cựu chiến binh, các kiến trúc sư trẻ cùng đại diện các cơ quan thông tấn báo chí tề tựu đông đủ dưới bóng râm vĩ đại của cây đa cổ thụ. Một tấm phông nhung đỏ trang trọng được dựng lên ngay trước cửa tiền tế.
Đại diện lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội bước lên bục danh dự.
“Thưa toàn thể bà con nhân dân làng An Trạch và các vị đại biểu!” Vị Thứ trưởng Bộ Văn hóa cất lời, giọng trầm ấm và xúc động. “Hôm nay, thay mặt Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia và lãnh đạo thành phố, tôi xin trân trọng công bố hai quyết định có ý nghĩa lịch sử:
Thứ nhất: Quyết định thu hồi vĩnh viễn giấy phép đầu tư dự án The Heritage Grand; phê duyệt Đề án quy hoạch bảo tồn nguyên trạng liên hoàn Cụm biệt thự Hoa Tiêu và Đình An Trạch; chính thức xếp hạng quần thể này là Di tích Lịch sử Kiến trúc cấp Quốc gia đặc biệt!”
Cả sân đình vỡ òa trong tiếng vỗ tay rầm rộ kéo dài không dứt. Cụ Ba Luân đứng ở hàng đầu các bô lão, hai dòng lệ già nua lăn dài trên đôi gò má nhăn nheo, bàn tay run run đặt lên ngực áo nâu sòng.
“Thứ hai,” vị Thứ trưởng tiếp tục, ánh mắt hướng về phía gia đình Khang và Linh, “Chính phủ và Ủy ban Nhân dân thành phố quyết định công bố phục hồi toàn bộ danh dự, truy tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho cố Kiến trúc sư Trần Minh vì đã có công lao đặc biệt xuất sắc trong việc phát hiện và dũng cảm bảo vệ di chỉ thương cảng cổ thời Lý – Trần; đồng thời trao tặng Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Di sản Dân tộc cho cựu thanh tra Mai Văn Vĩnh!”Khi người dẫn chương trình xướng tên, Khang đỡ mẹ bước lên bậc thềm đá hoa cương. Khang trân trọng đón nhận tấm Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ mang tên cha mình từ tay vị lãnh đạo thành phố. Những ngón tay anh chạm vào khung gỗ thếp vàng, lòng dâng lên niềm xúc động nghẹn ngào khó tả.
Cùng lúc đó, ở bên kia bục danh dự, Mai Linh cẩn trọng dìu cha mình – cựu thanh tra Mai Văn Vĩnh – từng bước tiến lên. Người cựu thanh tra già run run đưa hai bàn tay đón lấy chiếc Kỷ niệm chương lấp lánh cài lên ngực áo sờn màu. Đôi mắt ông ngấn lệ, nhìn về phía hàng trăm người dân An Trạch đang đứng vỗ tay chúc mừng. Nỗi oan khiên mười lăm năm từng đè nặng lên hai mái đầu non trẻ, từng đẩy hai gia đình vào cảnh chia lìa, tủi nhục, nay đã hoàn toàn được gột rửa bằng ánh sáng rực rỡ của công lý và lòng kiên trung.
Cũng trong buổi lễ long trọng ấy, Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc đã chính thức công bố quyết định thành lập Ban Quản lý Dự án Khảo cổ và Trùng tu Di tích An Trạch. Đề án khai quật thực địa hệ thống kè đá, bến thuyền cổ thời Lý – Trần ẩn sâu dưới lớp bùn khoáng móng cọc lim sẽ được tiến hành song song với việc đại trùng tu toàn diện ngôi đình 200 năm tuổi, biến nơi đây thành một bảo tàng sinh thái sống động giữa lòng thủ đô.
*
Buổi chiều cùng ngày, khi đám đông quan khách đã dần vãn bớt, không gian đình An Trạch trở lại với vẻ thâm nghiêm, tĩnh lặng vốn có. Mùi hương trầm từ gian chính điện hòa quyện với mùi mùn cưa và hương tinh dầu tràm nồng ấm bắt đầu lan tỏa khắp sân đình.
Hôm nay là ngày làm lễ phạt mộc, đặt viên đá mộng đầu tiên cho công trình đại trùng tu đình làng.
Không khí lao động thủ công truyền thống rộn ràng khắp gian tả mạc. Những người thợ mộc tài hoa nhất vùng sới Chàng Sơn, Thạch Thất đã tụ hội về đây theo lời kêu gọi của cụ Ba Luân. Tiếng đục gỗ cốc... cốc... vang lên nhịp nhàng, tiếng lưỡi bào đẩy trên mặt gỗ sưa xào xạc như tiếng lá rừng reo.
Khang xắn cao tay áo sơ mi đũi, đôi tay thoăn thoắt cùng hai người thợ trẻ khênh viên đá mộng tảng chân cột bằng đá xanh Thanh Hóa nguyên khối tiến về phía gian tả. Đây là viên đá mộng thay thế cho tảng đá cũ từng bị bọn tay sai của Tuấn dùng búa tạ và axit phá hoại. Bề mặt viên đá được chạm khắc hoa văn cánh sen thời Hậu Lê mềm mại, ở giữa đẽo phẳng phiu tạo mặt gương tảng sáng bóng để đỡ lấy chân cột lim vững chãi, bảo đảm thoát nước tự nhiên và chịu trọn lực nén mà không lo đọng ẩm mục gỗ.
“Hạ mộng!” Cụ Ba Luân cất tiếng hô sang sảng.
Khang cùng các anh em thợ cẩn trọng hạ viên đá vào đúng tim móng. Tiếng đá chạm vào lớp cát đầm chặt nghe một tiếng thịch trầm đục, vững chãi như bàn thạch ngàn cân.
Sau khi viên đá mộng được cố định, Khang bước tới trước cây cột cái gian tả. Cột gỗ lim cổ thụ đường kính gần sáu mươi phân sừng sững vươn lên đỡ lấy hệ vì kèo giá chiêng tầng tầng lớp lớp. Anh cởi đôi găng tay vải, hít một hơi thật sâu để điều hòa nhịp thở, rồi chậm rãi áp trọn vẹn lòng bàn tay trần lên lớp vỏ gỗ nâu sẫm mát lạnh.
Khang nhắm mắt lại. Tâm trí anh lắng dịu như mặt hồ phẳng lặng.
Dị năng “Cảm thức Mộc Thạch” khẽ thức giấc, nhưng lần này không còn là sự trỗi dậy bạo liệt xé toạc màng nhĩ như những lần trước. Không còn tiếng gào thét nứt vỡ trong đêm tối, không còn mùi axit hôi nồng làm bỏng rát sống mũi, và hoàn toàn vắng bóng những tiếng thở dài ai oán của linh hồn người xưa.
Một luồng xung động ấm áp, mềm mại như dòng phù sa sông Hồng mùa cạn khẽ lướt qua các đầu ngón tay Khang, thẩm thấu thẳng vào huyết quản.
Anh nghe thấy tiếng thở trầm hùng, vững chãi của thớ gỗ lim hai trăm năm tuổi. Dưới đáy móng sâu bốn mét, hệ móng bè cọc lim cửu khúc đang đan kết chặt chẽ vào tầng bùn sét nguyên sinh, kiên cường nâng đỡ toàn bộ khối kiến trúc đồ sộ. Anh nghe thấy tiếng reo vui ríu rít của hàng ngàn tế bào gỗ đang đón nhận lớp vữa tam hợp tinh khiết, tiếng gió thu năm nào từng thổi qua cánh rừng đại ngàn nơi thân cây sinh ra, và tiếng nụ cười giòn giã của những người thợ mộc thuở cha ông đang hòa cùng tiếng đục đẽo hăng say của lớp thợ trẻ hôm nay.
Cột gỗ lim không còn rung lên nỗi đau đớn oằn mình. Nó đã tìm lại được nhịp thở nguyên sơ, thuần khiết và kiêu hãnh của một chứng nhân lịch sử bất tử.
Khang từ từ mở mắt, khóe môi khẽ cong lên một nụ cười rạng rỡ. Không còn cơn đau nửa đầu dữ dội, không còn giọt máu cam nào rơi xuống vạt áo. Dị năng mộc thạch giờ đây đã hoàn toàn hòa làm một với tri thức bảo tồn, trở thành sợi dây thấu cảm thiêng liêng giữa con người và linh hồn của vạn vật.
“Thế nào, thằng Khang?” Cụ Ba Luân bước đến bên cạnh, bàn tay thô ráp như vỏ cây xoa nhẹ lên bờ vai anh. “Cụ lim bảo sao?”
Khang quay lại, nhìn vào đôi mắt sáng quắc đầy vẻ đôn hậu của người thầy tinh thần:
“Thưa cụ, cụ lim bảo móng đã lành, mộng đã khít. Ngôi đình này sẽ còn đứng vững thêm vài trăm năm nữa, che chở cho con cháu làng An Trạch.”
Cụ Ba Luân bật cười ha hả, chòm râu bạc rung rinh trong nắng chiều:
“Tốt! Tốt lắm! Đúng là con trai của thằng Minh, không phụ công dạy dỗ của các cụ!”
Nói rồi, cụ nắm lấy cổ tay Khang, kéo anh ra phía sau hậu cung, men theo con đường lát gạch rêu phong dẫn ra khu đất trống ven bờ giếng ngọc.
Nơi đây là một khoảng đất rộng chừng hai trăm mét vuông, nằm nép mình dưới bóng mát của rặng tre ngà và một cây hoa ngọc lan cổ thụ đang trút hương thơm ngát. Phía trước mặt là giếng ngọc tròn vành vạnh, mặt nước trong xanh phẳng lặng như một tấm gương soi bóng mây trời.
Cụ Ba Luân dừng chân trước một chiếc bàn đá con, cẩn thận đặt lên đó một chiếc hòm gỗ mun bọc góc bằng đồng thau đã lên ten xanh cổ kính. Chiếc hòm chỉ dài chừng hai gang tay, bên trên chạm khắc tinh xảo hình tượng hoa cúc dây thời Lý.
“Khang này, lại đây với thầy,” cụ Ba Luân cất giọng trang nghiêm.
Khang bước tới, cung kính chắp tay trước mặt cụ.
Cụ Ba Luân mở nắp chiếc hòm gỗ. Bên trong không phải vàng bạc châu báu, mà là một bộ dụng cụ làm mộc cổ truyền gồm bảy món: một chiếc bào tay bằng gỗ trắc lên nước thời gian nâu bóng, ba chiếc đục vũm bằng thép tôi thủ công sắc lẹm, một chiếc cưa tay lưỡi mỏng tang có khắc hoa văn mây lửa, một dây bật mực bằng sợi tơ tằm nguyên chất và một chiếc thước tầm bằng đồng đỏ cổ kính.
“Đây là bộ đồ nghề của cụ tổ bốn đời dòng họ Nguyễn làng Chàng Sơn truyền lại,” cụ Ba Luân run run v**t v* từng món đồ. “Năm xưa, cha con – thằng Minh – từng mê mẩn bộ đồ này, nhưng nó chọn con đường kiến trúc hiện đại, chỉ học cái cốt cách của mộng mà không theo nghiệp đục đẽo. Thầy đã giữ nó suốt mấy chục năm qua, chờ đợi một người đủ tâm, đủ tài và đủ lòng trắc ẩn với gỗ để trao truyền.”
Cụ ngẩng đầu lên, ánh mắt chan chứa tình cảm nhìn thẳng vào Khang:
“Hôm nay, trước mặt giếng ngọc của tiền nhân làng An Trạch, thầy giao lại toàn bộ bộ đồ nghề này cho con. Con không chỉ là một kiến trúc sư phục chế, con là truyền nhân đích thực của mộng mộc truyền thống Bắc Bộ.”
Khang quỳ một gối xuống nền cỏ xanh, hai tay trân trọng nâng lấy chiếc hòm gỗ mun. Trọng lượng của bộ đồ nghề trên tay anh nặng trĩu, đó không chỉ là sức nặng của kim loại và gỗ quý, mà là sức nặng của sự kế thừa, là trọng trách gìn giữ ngọn lửa văn hóa ngàn đời của tiền nhân.
“Con xin khắc cốt ghi tâm lời dạy của thầy,” giọng Khang trầm xuống, rưng rưng xúc động. “Con nguyện dùng cả cuộc đời này để giữ trọn mực thước, dùng đôi tay này để chữa lành cho những mái nhà cổ kính của quê hương.”
Cụ Ba Luân mỉm cười gật đầu, vỗ mạnh vào vai anh rồi rút từ trong túi áo cánh nâu ra một mảnh giấy bản có đóng dấu đỏ của Ban khánh tiết làng An Trạch:
“Còn việc này nữa. Hôm qua, các cụ bô lão và dân làng đã họp tại đình. Mọi người đều nhất trí: khu đất ven giếng ngọc này, nơi từng là xưởng mộc cũ của thầy bị bọn bất lương đốt cháy, nay chính thức giao lại quyền sử dụng lâu dài cho con và con bé Linh. Dân làng muốn các con dựng lên ở đây một xưởng mộc phục dựng truyền thống. Để nơi này không chỉ chữa lành cho đình làng, cho biệt thự Hoa Tiêu, mà còn là nơi đào tạo cho những đứa trẻ, những người trẻ yêu nghề mộc cổ truyền sau này.”
Khang đón lấy tờ giấy bản, ngước nhìn khoảng đất ngập tràn ánh nắng và bóng mát râm ran ven giếng ngọc. Trái tim anh dâng lên một luồng sinh khí mãnh liệt. Mảnh đất từng bị lửa thiêu rụi, từng nhuốm mùi tro tàn và sự tàn bạo của lòng tham, giờ đây đang chuẩn bị đâm chồi nảy lộc, hồi sinh mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
*
Hoàng hôn mùa đông buông xuống làng An Trạch thật êm ả. Mặt trời như một quả cầu lửa khổng lồ từ từ lặn xuống sau rặng xà cừ cổ thụ phía xa, rót những vệt nắng vàng như mật lóng lánh phủ lên mặt giếng ngọc và dát vàng lên những hàng ngói mũi hài rêu phong của mái đình.
Tiếng bước chân nhẹ nhàng đạp trên lớp lá khô xào xạc kéo Khang trở về thực tại.
Mai Linh bước đến bên anh. Cô đã thay chiếc áo khoác dã chiến cồng kềnh bằng chiếc áo len mỏng màu hạt dẻ, chiếc khăn len quàng hờ quanh cổ làm tôn lên gương mặt thanh tú và nụ cười rạng rỡ. Trên tay cô là hai chiếc tách gốm Bát Tràng tỏa khói nghi ngút, mang theo hương thơm ngạt ngào của trà ướp hoa sen Tây Hồ.
“Uống chút trà cho ấm, anh Khang,” Linh ngồi xuống bên cạnh anh trên tảng đá phẳng ven giếng ngọc, đưa một tách cho anh.
Khang đón lấy chén trà nóng, hơi ấm từ men gốm truyền qua lòng bàn tay làm dịu đi cái lạnh buốt của buổi chiều đông. Anh nhìn sang Linh, ánh mắt tràn ngập sự dịu dàng:
“Em mệt không? Cả ngày hôm nay tiếp bao nhiêu đoàn phóng viên và các bác ở bộ về.”
“Em không mệt chút nào,” Linh lắc đầu, nhấp một ngụm trà nhỏ rồi khẽ tựa đầu vào vai Khang. “Em chỉ thấy lòng mình nhẹ nhõm vô cùng. Mười lăm năm qua, chưa bao giờ em thấy bố em cười thanh thản như lúc trưa nay khi cầm tấm Kỷ niệm chương Vì sự nghiệp Di sản Dân tộc trên tay. Bố bảo, món quà lớn nhất mà cuộc đời dành cho bố không phải là danh dự được phục hồi, mà là nhìn thấy chúng ta đã kiên trì đến cùng để tìm ra sự thật.”
Khang khẽ đặt tay lên vai Linh, kéo cô lại gần hơn. Mùi hương bồ kết thoang thoảng từ mái tóc ngắn ngang vai của cô hòa cùng hương sen nồng ấm tạo nên một cảm giác bình yên đến nghẹn lòng.
“Cụ Ba Luân vừa giao khu đất này cho chúng ta,” Khang khẽ nói, chỉ tay về phía khoảng đất trống ven bờ giếng ngọc.
“Em biết rồi,” Linh ngước lên, đôi mắt lấp lánh phản chiếu ráng chiều đỏ rực. “Cụ vừa khoe với bố em ngoài sân đình lúc nãy. Cụ bảo sẽ làm cố vấn trưởng cho xưởng mộc mới của chúng ta đấy.”
Khang mỉm cười. Anh với tay lấy chiếc ống da đựng tài liệu đặt bên cạnh, cẩn thận rút ra một tấm bản vẽ khổ A2 vẽ trên nền giấy can mờ. Anh trải rộng tấm bản vẽ lên mặt bàn đá, lấy bốn viên đá mộng nhỏ chèn vào bốn góc.
Dưới ánh hoàng hôn vàng ruộm, từng đường nét mực tàu đen nhánh hiện lên sống động và tinh tế đến từng chi tiết. Đó là một công trình kiến trúc ba gian hai chái truyền thống kết hợp không gian mở đương đại: khung nhà hoàn toàn bằng gỗ lim tái chế với hệ mộng én không dùng một chiếc đinh sắt, mái lợp ngói mũi hài phục chế uốn cong nhẹ ở bốn góc đao, hiên rộng hướng thẳng ra mặt nước giếng ngọc trong vắt, và gian giữa là không gian xưởng thực hành mộng mộc truyền thống.
Ở góc dưới của bản vẽ, dòng chữ nắn nót viết bằng mực nho hiện lên rõ ràng: “Xưởng mộc bảo tồn di sản Mộc Niên – KTS Trần Khang & Nhà báo Mai Linh”.
Linh chăm chú nhìn từng nét vẽ tỉ mỉ, từ vì kèo xà hạ cho đến khung cửa chớp thông gió đón trọn ánh sáng tự nhiên. Cô đưa ngón tay chạm nhẹ vào dòng chữ Mộc Niên, đôi mắt ánh lên niềm xúc động sâu xa:
“Mộc Niên... Năm tháng của gỗ, ký ức của thời gian. Đẹp lắm, Khang ạ. Bao giờ thì chúng ta bắt đầu đặt viên gạch đầu tiên?”
Khang ngước nhìn lên những mái ngói rêu phong của đình An Trạch đang tắm mình trong ráng chiều rực rỡ, rồi quay sang nhìn sâu vào đôi mắt người con gái đã cùng anh đi qua bão dông sinh tử. Nụ cười của anh lúc này ấm áp như ánh nắng mùa xuân:
“Qua giêng, khi tiết trời ấm lên, chúng ta sẽ bắt đầu phạt mộc dựng khung. Đợi đến cữ thu tới, khi gió heo may về nhuộm vàng những hàng cây cơm nguội và lá bàng chín đỏ trên mái ngói kia... chúng ta sẽ cùng khánh thành Mộc Niên, em nhé?”
Linh nhìn Khang, khẽ gật đầu, nụ cười hạnh phúc rạng ngời nở trên môi. Dưới bóng chiều tà dần buông, hai bóng người ngồi sát bên nhau bên bờ giếng ngọc, cùng hướng ánh nhìn về một tương lai đang hồi sinh mạnh mẽ trên từng thớ gỗ, từng viên ngói của mảnh đất nghìn năm.
truyen full, truyenfull, truyenfullvn, truyenfulllive
truyenfull,truyenfull vn